Yeni tədqiqat nəticəsində məlum olub ki, Günəş radiopartlayışları onların mənbələrinin ulduzun xarici atmosferində və günəş küləyində necə hərəkət etməsi ilə sıx bağlıdır. Alimlər bu partlayışları təhlil edərək Günəşin yaxınlığında incə maqnit dəyişikliklərini müəyyən edə biliblər. Tədqiqat zamanı əldə edilən məlumatlar turbulentliyin radiopartlayışlara necə güclü təsir göstərdiyini sübut edir. Bu partlayışları yaradan elektronlar maqnit sahəsi xətləri boyunca işıq sürətinə yaxın sürətlə hərəkət edərək plazma şüalanması prosesində radiodalğalar yaradırlar.
Açıq maqnit qüvvə xətləri boyunca hərəkət edən elektronların yaratdığı III tip partlayışlar kosmik fəzanın öyrənilməsində xüsusilə faydalıdır. Tədqiqatçılar "Parker Solar Probe" zondu tərəfindən bir həftə ərzində qeydə alınmış 24 planetlərarası radiopartlayışdan ibarət məlumat bazasını analiz ediblər. Məqsəd bu partlayışların dreyf sürətindəki dəyişikliklərin maqnit qeyri-bircinslikləri tərəfindən yaradılıb-yaradılmadığını yoxlamaq olub.
Maqnit anomaliyaları necə ölçülür?
Məkan dəyişikliklərini kəmiyyətcə qiymətləndirmək üçün şüalanmanın pik tezlikləri radial məsafələrə çevrilib. Müşahidə qeyri-müəyyənliyinə əsaslanaraq, təxminən 0,57 Günəş radiusu səviyyəsində səs-küy həddi müəyyən edilib. Bu o deməkdir ki, həmin səviyyədən yuxarı olan kənaraçıxmalar statistik maneə deyil, fiziki cəhətdən əhəmiyyətli hesab olunur. 24 hadisədən ibarət seçimin təxminən yarısı bu həddi aşıb və orta yerdəyişmə təqribən 1,1 Günəş radiusu təşkil edib.
Tədqiqatın elmi əhəmiyyəti nədir?
Müşahidə edilən dəyişikliklər plazma sıxlığının 10-30% fluktuasiyaları və ya maqnit sahəsinin 23-88 dərəcə aralığındakı kənaraçıxmaları ilə üst-üstə düşür. Bu proseslər 1,8-dən 6,4 Günəş radiusuna qədər olan məkan miqyaslarında baş verir. Alimlərin fikrincə, radiopartlayışlardakı variasiyalar qeyri-real plazma sıxlığı dəyişikliklərindən daha çox, maqnit sahəsinin kənaraçıxmaları ilə izah olunur. Kənaraçıxmaların miqyası və tezliyi günəş küləyindəki maqnit yenidənqurması ilə daha təbii şəkildə uyğunlaşır.
Əldə edilən nəticələr göstərir ki, III tip radiopartlayış profillərindəki dəyişikliklər maqnit və sıxlıq fluktuasiyalarının birgə təsiri nəticəsində yarana bilər. Bu isə həmin partlayışların sadəcə şüalanma deyil, həm də mühüm diaqnostik alət olması barədə təsəvvürləri gücləndirir. Xüsusilə birbaşa ölçmələrin məhdud olduğu kilometrlik radiodalğalarda, bu metod daxili heliosferin quruluşunu və dinamikasını məsafədən zondlamaq üçün güclü bir vasitə təqdim edir.
