Çin bərpa olunan enerji sahəsində tarixi bir addım ataraq dünyanın ən böyük üzən dəniz külək turbininin quraşdırılmasını başa çatdırıb. "Three Gorges" adlandırılan və 16 meqavat gücə malik olan bu nəhəng qurğu Quandun əyalətinin Yantszyan sahillərindən 70 kilometr məsafədə yerləşdirilib. Layihənin tərtibatçıları bildirirlər ki, ənənəvi dəniz turbinlərindən fərqli olaraq, bu sistem yarımdalma bazasında fəaliyyət göstərir. Bu xüsusiyyət turbinə küləklərin daha güclü olduğu dərin sularda səmərəli işləməyə imkan yaradır.
Nəhəng qurğunun texniki göstəriciləri nələrdir?
Yeni külək turbini öz ölçülərinə görə dünyada ən güclü dəniz sistemlərindən biri hesab olunur. Qurğunun pərinin ən yüksək nöqtəsi 270 metrə çatır, rotorun diametri isə təxminən 252 metr təşkil edir. Turbinin əhatə etdiyi sahə təqribən yeddi futbol meydançasına bərabərdir ki, bu da hər dövriyyədə böyük həcmdə külək enerjisini toplamağa şərait yaradır. Bütün bu nəhəng struktur uzunluğu 80,82 metr, eni 91 metr və çəkisi 24 100 ton olan yarımdalma üzən platforma üzərində yerləşdirilib.
Dərin sularda sabitlik necə təmin edilir?
Mühəndislər açıq dənizin sərt şərtlərinə tab gətirmək üçün turbini birbaşa dəniz dibinə deyil, doqquz vakuum anker vasitəsilə bərkidiblər. Onlar möhkəm poliester kəndirlər və lövbər zəncirləri ilə birlikdə işləyərək turbini sabit vəziyyətdə saxlayır. Bu konfiqurasiya sistemə dalğalara və cərəyanlara uyğunlaşmağa imkan verir. Həmçinin, bu texnologiya sabit bazalı turbinlərin quraşdırıla bilmədiyi böyük dərinliklərdə dəniz külək enerjisindən istifadəni mümkün edir.
Hansı yeni texnologiyalar tətbiq olunub?
Layihə üzərində çalışan mütəxəssislər ekstremal dəniz şəraitində fəaliyyət üçün bir sıra innovasiyalar tətbiq ediblər. "China Three Gorges Corporation" şirkətinin mühəndisi Pan Hunquan bildirib ki, Çində ilk dəfə olaraq xüsusi dizayn edilmiş lövbər sistemi, dinamik monitorinq və 66 kilovoltluq sualtı kabellər istifadə olunub.
"Yeni lövbər sistemi poliester kabel və anker zəncirini birləşdirir. Bu, sistemin ortasına bir 'yay' əlavə etməyə bənzəyir və mükəmməl mexaniki xüsusiyyətlər təmin edir"deyə mühəndis vurğulayıb.
Bu layihənin ekoloji əhəmiyyəti nədir?
Turbin Quansi-Çjuan muxtar rayonunun Tyeşan limanında tam yığıldıqdan sonra Çzyunçjou boğazından keçərək son təyinat yerinə çatdırılıb. İstismara verildikdən sonra qurğunun hər il təxminən 44,65 milyon kilovat-saat elektrik enerjisi istehsal edəcəyi gözlənilir. Bu göstərici hər il təqribən 24 000 ev təsərrüfatını enerji ilə təmin etmək üçün kifayətdir. Layihə Çinin qalıq yanacaq istehlakını azaltmaq və dərin sularda bərpa olunan enerji mənbələrini genişləndirmək strategiyasının mühüm bir hissəsidir.
