Massaçusets Texnologiya İnstitutunun (MIT) Koch İnstitutu-nun mütəxəssisləri tərəfindən hazırlanan yeni peyvənd platforması xərçəngin müalicəsində yeni üfüqlər açır. Professor Angela Belçer-in rəhbərlik etdiyi qrup, M13 bakteriofagından istifadə edərək şiş hüceyrələrinin antigenlərini daşıya bilən xüsusi nanozərrəciklər yaradıb. Bu texnologiya immun sistemini xərçəngə qarşı daha güclü və seçici cavab verməyə stimullaşdırır.
Bu texnologiya necə işləyir?
Tədqiqatın əsasını təşkil edən M13 bakteriofagı insanlar üçün təhlükəsiz olan, lakin bakteriyaları yoluxduran bir virusdur. Alimlər bu virusun zülal qabığını dəyişdirərək, onun səthinə xərçəng antigenlərini yerləşdirməyə nail olublar. Əsas yenilik, antigenlərin sıxlığını dəqiq tənzimləmək imkanıdır ki, bu da immun sisteminin daha effektiv aktivləşməsini təmin edir.
Eksperimentlər zamanı yüksək sıxlıqlı antigenlərə malik nanozərrəciklərin dendritik hüceyrələr tərəfindən daha sürətlə udulduğu müəyyən edilib. Bu proses, öz növbəsində, xərçəng hüceyrələrini məhv etmək üçün proqramlaşdırılmış T-limfositlərin sayını artırır. Siçanlar üzərində aparılan sınaqlarda həm melanoma, həm də yoğun bağırsaq xərçəngi modellərində şişlərin inkişaf ehtimalı əhəmiyyətli dərəcədə azalıb.
Nə üçün bu kəşf vacibdir?
Platformanın ən böyük üstünlüyü onun fərdiləşdirilə bilən olmasıdır. Tədqiqatçılar sistemin strukturunu tam dəyişmədən müxtəlif növ xərçəng antigenlərini asanlıqla əvəz edə bilirlər. Bundan əlavə, M13 bakteriofagının özü TLR9 reseptorlarını aktivləşdirərək immun sistemini əlavə olaraq gücləndirir, bu da kənar əlavələrin (adyuvantların) istifadəsini minimuma endirir.
Hazırda Advanced Healthcare Materials jurnalında dərc olunan bu nəticələr hələlik eksperimental mərhələdədir. Alimlər texnologiyanın insanlar üzərində tətbiqi üçün təhlükəsizlik testlərinin, immun müdafiəsinin davamlılığının və müxtəlif insan şiş növləri ilə uyğunluğunun yoxlanılmasının vacib olduğunu vurğulayırlar.
