"NASA" administratoru Cared Ayzekman aprelin 27-də ABŞ Nümayəndələr Palatasının Ticarət, Ədliyyə və Elm üzrə Təxsisatlar Komitəsi qarşısında çıxış edib. O, "SpaceX" və "Blue Origin" şirkətlərindən "Artemis III" missiyası üçün Ay eniş modullarının hazırlığı barədə rəsmi təminat aldığını bildirib. Hər iki şirkət aparatların 2027-ci ilin sonuna qədər tam hazır olacağını təsdiqləyib. "NASA" əvvəlcə bu missiyanı 2027-ci ilin ortalarında həyata keçirməyi planlaşdırsa da, hazırda cədvəl dəyişdirilir.
Cədvəl dəyişikliyinin əsas səbəbi nədir?
Modulların yeni hazırlıq tarixi kritik əhəmiyyət daşıyır, çünki astronavtların Aya ilk enişi 2028-ci ilin əvvəlinə planlaşdırılır. Əgər "Artemis III" missiyası 2027-ci ilin sonunda başlasa, 2028-ci ilin əvvəlində enişi həyata keçirmək fiziki baxımdan mümkünsüz olur. Hələ mart ayının ortalarında Cared Ayzekman proqrama dəyişiklik edərək Aya enişi "Artemis III"-dən "Artemis IV" missiyasına keçirmişdi. Rəsmi olaraq bu addım missiyaların buraxılış tezliyini artırmaq istəyi ilə izah edilirdi. Əlavə bir missiyanın "SLS" raketi, "Orion" gəmisi və Ay modulları ilə həyata keçirilməsi laboratoriya şəraitindən kənarda real sınaqların aparılmasına imkan verəcək.
Hazırlıq prosesində hansı texniki çətinliklər var?
"Artemis" missiyasının hazırlığı, xüsusilə müasir mərhələdə böyük mürəkkəbliklərlə müşayiət olunur. "Artemis II" missiyasının uğurla başa çatmasından sonra "NASA"-da "SLS" raketi və uçuş profili ilə bağlı bir çox suallar yaranıb. Hazırda "SLS" üzərində hansı növ ikinci pillənin quraşdırılacağı və missiyanın hansı orbitlə hərəkət edəcəyi məlum deyil. Bundan əlavə, "NASA"-nın Baş Müfəttişlik İdarəsinin son hesabatı Ay skafandrlarının yaradılması proqramında ciddi geriləmə olduğunu göstərib. Buna cavab olaraq "Axiom Space" və "NASA" sınaq məqsədilə ən azı bir skafandrı "Artemis III" missiyasına göndərməyi planlaşdırıblar.
Hansı şirkətin modulu seçiləcək?
Bu missiya üçün "SpaceX" yoxsa "Blue Origin" modulunun istifadə ediləcəyi hələ dəqiq müəyyənləşməyib. Hazırda rəsmi təsdiq olmasa da, ehtimallara görə, ya hər iki aparat eyni anda cəlb olunacaq, ya da "NASA" hansı modulun daha tez hazır olacağını gözləyəcək.
Kosmik agentliyin növbəti addımları nələrdir?
Kosmik agentlik may ayının ikinci yarısına planlaşdırılan "Starship" aparatının on ikinci uçuşunun nəticələrini gözləmək niyyətindədir. Həmçinin, "Blue Origin" şirkətinin "Blue Moon mk1" aparatının ilk Ay missiyasının nəticələri də yaxından izləniləcək. Yalnız bu nümayiş missiyalarından sonra "NASA" uçuş profili ilə bağlı son qərarlarını verəcək. Hər iki sınaq uçuşu "Artemis III" missiyasını və nəticə etibarilə ilk Aya enişi nə vaxt görə biləcəyimizə dair kifayət qədər aydın mənzərə yaratmalıdır.
