Kosmik sənayedə fəaliyyət göstərən şirkətlər yaxın illərdə kiçik peyklərin orbitə çıxarılması üçün ciddi çatışmazlıqla üzləşə bilərlər. SpaceNews-in məlumatına görə, SpaceX-in məşhur Transporter proqramı artıq bir neçə il öncədən tam dolub. Bu proqram universitetlər, startaplar və kommersiya şirkətləri üçün Falcon 9 raketlərini paylaşaraq xərcləri azaltmağın ən əlverişli yolu hesab olunurdu.
Nə üçün bu problem yaranıb?
2021-ci ildən bəri SpaceX ildə orta hesabla dörd Transporter missiyası həyata keçirirdi. Lakin hazırda dünya bazarında peyk istehsalının sürətlə artması və dövlət sifarişlərinin çoxalması tələbatı təklifdən qat-qat üstün edib. Hazırda 50 kiloqramlıq bir peykin orbitə çıxarılması təxminən 350 min ABŞ dollarına başa gəlir, lakin təklifin məhdudluğu qiymətlərin artacağına dair narahatlıqları gücləndirir.
Sənaye necə reaksiya verir?
Bazardakı boşluğu doldurmaq üçün Arianespace, Exolaunch və SEOPS kimi şirkətlər alternativ həllər axtarışındadır. Eyni zamanda, ISAR Aerospace, Rocket Factory Augsburg, Stoke Space və Rocket Lab kimi şirkətlər yeni daşıyıcı raketlər üzərində işləyirlər. Lakin ekspertlər bildirirlər ki, bu yeni layihələrin etibarlılığını sübut etməsi və tam gücü ilə işə düşməsi üçün hələ bir neçə il tələb olunur.
“Starship” və gələcək perspektivlər
Sənayenin əsas ümidi Starship sisteminə bağlıdır, lakin onun kommersiya uçuşlarına başlaması 2030-cu ilə qədər gecikə bilər. SpaceX-in yaxın illərdəki əsas prioritetləri Starlink peyklərinin yerləşdirilməsi, NASA-nın Artemis proqramına dəstək və Starmind layihəsinin inkişafıdır. Nəticə etibarilə, dünya üzrə buraxılış imkanlarının artması üçün həm infrastruktur, həm də istehsal güclərinə ciddi investisiyalar lazımdır.
