"SpaceX" şirkətinin "Starlink" peyk qruplaşması aşağı Yer orbitindəki sıxlığı nəzərə alaraq, toqquşma risklərini minimuma endirmək üçün mürəkkəb avtomatlaşdırılmış sistemdən istifadə edir. Beynəlxalq Astronavtika Konqresi (IAC 2026) çərçivəsində çıxış edən "Starlink Engineering"-in baş vitse-prezidenti Maykl Nikolls bildirib ki, peyklər gündəlik olaraq 1000-dən çox korreksiya manevri icra edir. 2025-ci ilin dekabrından 2026-cı ilin mayınadək olan dövrdə bu rəqəm 207 152 manevr təşkil edib.
Bu sistem necə işləyir?
Hər bir "Starlink" peyki öz mövqeyini peyk naviqasiyası vasitəsilə daim müəyyən edir və proqnozlaşdırılan trayektoriyasını digər obyektlərlə müqayisə edir. Şirkət sənaye standartlarından daha ciddi təhlükəsizlik həddi tətbiq edir: toqquşma ehtimalı 100 min halda birdən yüksək olduqda, bort sistemi avtomatik olaraq manevr planlaşdırır. Bu yanaşma toqquşma qaçılmaz olmadan belə, təhlükəsizliyi təmin etməyə imkan verir.
"Stargaze" və "duck" rejimi nədir?
Şirkət orbiti izləmək üçün 30 mindən çox optik sensoru əhatə edən "Stargaze" sistemini hazırlayıb. Bu sistem digər peyklərin gözlənilməz manevrlərini aşkar edərək, toqquşma riskini azaltmağa kömək edir. Məsələn, "Starlink-2140" peyki 2026-cı ilin avqustunda vaxt azlığı səbəbindən orbitini dəyişə bilmədikdə, "duck" (ördək) rejimindən istifadə edib. Bu rejimdə peyk korpusunun və günəş panellərinin orientasiyasını dəyişərək toqquşma sahəsini kiçildir.
Nə üçün bu texnologiya vacibdir?
"SpaceX" digər operatorları da məlumat mübadiləsinə dəvət edir, çünki trayektoriyaların dəqiq proqnozu digər aparatların qəfil hərəkətləri ilə asanlıqla pozula bilər. Şirkət öz peyklərinin hərəkət proqnozlarını hər saat yeniləyərək ictimaiyyətə təqdim edir. Gələcəkdə peyk qruplaşmalarının daha da genişlənməsi ilə bu cür avtomatlaşdırılmış idarəetmə sistemləri kosmik infrastrukturun əsas tərkib hissəsinə çevriləcək.
