“Falcon 9” dövrü nə vaxt başa çatır?
SpaceX şirkətinin rəhbəri İlon Mask 22 avqust tarixində verdiyi bəyanatda “Falcon 9” və “Falcon Heavy” raketlərinin istismarının dayandırılmasının qaçılmaz olduğunu təsdiqləyib. 2010-cu ildən bəri demək olar ki, 700-ə yaxın uçuş həyata keçirən Falcon 9, kosmik sənayedə inqilab edərək ilk dəfə təkrar istifadə oluna bilən birinci pillə texnologiyasını uğurla tətbiq edib. Lakin şirkət strateji hədəflərini dəyişərək, istehsal gücünü Starship layihəsinə cəmləşdirməyi planlaşdırır.
Nə üçün “Starship” daha üstündür?
Yeni nəsil Starship raketləri həm Super Heavy sürətləndiricisi, həm də kosmik gəmi hissəsi ilə tam təkrar istifadə üçün nəzərdə tutulub. 124,4 metr hündürlüyü ilə Falcon 9-dan (70 metr) xeyli böyük olan bu nəhəng raket, aşağı yerətrafı orbitə 100 tondan çox faydalı yük çıxara bilir. Müqayisə üçün qeyd edək ki, Falcon 9-un yükdaşıma qabiliyyəti 25 ton, Falcon Heavy-nin isə 63 tondur.
Beynəlxalq Kosmik Stansiya (MKS) ilə bağlı planlar nədir?
Mütəxəssislərin proqnozlarına görə, SpaceX 2028-ci ildən etibarən kommersiya uçuşlarının böyük hissəsini dayandıra bilər. Bununla belə, NASA ilə olan müqavilələr çərçivəsində MKS-ə yük və astronavtların daşınması üçün Crew Dragon gəmilərinin istifadəsi 2030-cu ilə qədər davam edəcək. Starship-in ölçüləri və texniki parametrləri MKS-ə qoşulmaq üçün uyğun olmadığından, bu missiyalar üçün hələlik alternativlər axtarılır.
Gələcək hədəflər və “Starlink” şəbəkəsi
Starlink peyklərinin yeni nəsil modelləri artıq Falcon 9-un deyil, məhz Starship-in yük bölməsinə uyğunlaşdırılıb. NASA-nın Artemis proqramı çərçivəsində də Starship-in Ay missiyalarında əsas rol oynaması gözlənilir. İlon Maskın hədəfi Starship-in uçuş tezliyini gündəlik bir neçə dəfəyə çatdırmaqdır ki, bu da kosmik daşımalar bazarında yeni bir eranın başlanğıcı olacaq.
