Rusiyanın Çelyabinsk vilayətində yerləşən “Çebarkulski” poliqonunda baş tutan “Mərkəz-2026” təlimləri zamanı yeni nəsil reaktiv pilotsuz uçuş aparatları (PUA) nümayiş etdirilib. Vladimir Putin tərəfindən baxış keçirilən sərgidə 300-dən çox hərbi texnika nümunəsi sırasında “Geran-4” və “Geran-5” modelləri xüsusi diqqət çəkib. Bu aparatların ən əsas yeniliyi isə onların porşenli mühərriklərdən reaktiv mühərriklərə keçid etməsidir.
“Geran-4” və “Geran-5” PUA-larının texniki fərqləri nələrdir?
Daha kiçik ölçülü “Geran-4” modeli 350 km/saat sürət yığma qabiliyyətinə malikdir. Aparatın döyüş hissəsinin çəkisi 50 kq, uçuş məsafəsi isə 750–800 km təşkil edir. Reaktiv mühərrik sayəsində bu PUA-lar əvvəlki modellərlə müqayisədə daha yüksək sürətə çatmaq imkanı qazanıb.
Daha böyük konstruksiyaya malik olan “Geran-5” isə 6,5 metr uzunluğunda gövdə ilə təchiz edilib. Onun texniki göstəriciləri daha yüksəkdir: sürəti 450 km/saat, döyüş hissəsinin kütləsi 90 kq, uçuş məsafəsi isə 900 km-ə çatır. Mühərrikin dartma qüvvəsi təxminən 200 kq/qüvvə təşkil edir ki, bu da onu daha güclü bir platformaya çevirir.
Nə üçün reaktiv mühərrikə keçid vacibdir?
Reaktiv mühərriklərin tətbiqi PUA-ların uçuş sürətini əhəmiyyətli dərəcədə artırır, lakin bu dəyişiklik ciddi mühəndislik yanaşması tələb edir. Yüksək sürət aerodinamika, gövdə möhkəmliyi, yanacaq sistemi və idarəetmə mexanizmlərinə olan tələbləri sərtləşdirir. Xüsusilə “Geran-5” modelində müşahidə olunan yeni gövdə dizaynı bu texnoloji təkmilləşmənin birbaşa nəticəsidir.
