Novosibirsk Dövlət Universiteti-nin alimləri tərəfindən hazırlanan yeni sement tərkibi, aşağı temperaturlarda kimyəvi reaksiyaların ləngiməsi problemini həll edir. Ənənəvi qarışıqlarda suyun donması səbəbindən materialın bərkimə prosesi çətinləşdiyi halda, yeni texnologiya bu maneəni aradan qaldırır. Materialın əsasını maqnezium-fosfat sementi, aşağı keyfiyyətli maqnezium oksidi və kömür elektrik stansiyalarının tullantısı olan kül təşkil edir.
Bu texnologiya necə işləyir?
Tədqiqatçılar maqnezium oksidini kül ilə birlikdə mexaniki üsulla üyüdərək hissəciklərin reaktivliyini artırıblar. Bu proses K-struvit kristallarının əmələ gəlməsini sürətləndirir ki, bu da materialın sıx strukturunu formalaşdırır. Kül hissəcikləri burada kristallaşma mərkəzi rolunu oynayaraq, qarışığın möhkəmliyini əhəmiyyətli dərəcədə artırır.
Sınaqlar hansı nəticələri göstərib?
Açıq havada, -34 °C şaxtada aparılan sınaqlar zamanı materialın uğurla bərkidiyi müşahidə edilib. Tədqiqatın nəticələrinə görə, kül əlavə edilmiş və mexaniki aktivasiyadan keçmiş qarışığın möhkəmliyi bir gün ərzində standart materialdan 74% daha yüksək olub. Otaq temperaturunda isə materialın sıxılma möhkəmliyi 28 MPa-dan çox göstərici nümayiş etdirib.
Nə üçün bu kəşf vacibdir?
Yeni material həm Arktika kimi soyuq iqlimli bölgələrdə tikinti imkanlarını genişləndirir, həm də sənaye tullantılarının təkrar emalına şərait yaradır. Hazırda Research in Cold and Arid Regions jurnalında dərc olunan layihə tədqiqat mərhələsindədir. Alimlər materialın uzunmüddətli davamlılığını və real şəraitdə istismar müddətini qiymətləndirməyə davam edirlər.
