Rusiya çərşənbə axşamı özünün yeni "Sarmat" qitələrarası ballistik raketinin sınaq buraxılışını həyata keçirib. Rusiya Prezidenti Vladimir Putin tərəfindən elan edilən bu sınaq, ölkənin nüvə qüvvələrinin strateji modernləşdirilməsi proqramının bir hissəsidir. Rəsmilərin məlumatına görə, yeni sistem köhnəlmiş sovet istehsalı olan "Voevoda" kompleksini əvəz etmək üçün nəzərdə tutulub. Raketin bu ilin sonunadək döyüş növbətçiliyinə qəbul edilməsi və ölkə arsenalındakı ən güclü silahlardan birinə çevrilməsi gözlənilir.
"Sarmat" raketinin texniki göstəriciləri nələrdir?
Rusiya mənbələrinə və analitiklərin qiymətləndirmələrinə əsasən, "Sarmat" raketi 10 tona qədər faydalı yük daşımaq qabiliyyətinə malikdir. Onun uçuş məsafəsinin təqribən 35 000 kilometri aşdığı iddia edilir ki, bu da silahı qlobal strateji mənzilli kateqoriyaya daxil edir. Raketin trayektoriyası suborbital uçuşları da əhatə edə bilər. Bu xüsusiyyət nəzəri cəhətdən mövcud raket əleyhinə müdafiə sistemləri tərəfindən onun zərərsizləşdirilməsini çətinləşdirir.
Sınaq prosesi necə keçib?
"Sarmat" layihəsinin hazırlanmasına 2011-ci ildə başlanılıb. İndiyədək yalnız bir uğurlu ictimai buraxılış barədə məlumat verilmişdi. Eyni zamanda, 2024-cü ildə Plesetsk kosmodromunda uğursuz sınağın baş verdiyi bildirilirdi. Peyk görüntülərinə əsasən, həmin vaxt baş vermiş partlayış start meydançasında ciddi dağıntılara səbəb olmuşdu. Buna baxmayaraq, Rusiya rəhbərliyi yeni raketin qərb analoqlarından dörd dəfə daha güclü olduğunu və sələfi ilə müqayisədə daha yüksək dəqiqliyə malik olduğunu vurğulayır.
Rusiyanın silahlanma proqramında başqa nələr var?
Bu sınaq Rusiyanın strateji silahlarının genişmiqyaslı yenilənməsi fonunda baş tutub. Modernləşdirmə proqramına sualtı qayıqlar, bombardmançılar və yeni növ silahlar daxildir. Bunların arasında sürəti təqribən 32 000 km/saat (təxminən 27 Max) çatan "Avanqard" hipersəs planlaşdırıcı bloku və orta mənzilli "Oreşnik" raketi də yer alır. Nüvə arsenalının aktiv yenilənməsi fazası 2022-ci ildə Ukraynada başlayan genişmiqyaslı münaqişədən sonra daha da sürətlənib.
Sınaq hansı siyasi fonda baş tutub?
Münaqişə dövründə Rusiya Prezidenti ölkənin nüvə potensialının rolunu dəfələrlə qeyd edərək, Qərb dövlətlərinə Kiyevə hərbi dəstəyin artırılmasının nəticələri barədə xəbərdarlıq edib. Diqqətçəkən məqamlardan biri də odur ki, "Sarmat" sınağı Moskvada İkinci Dünya Müharibəsindəki qələbənin ildönümünə həsr olunmuş paraddan bir neçə gün sonra həyata keçirilib. Qeyd edək ki, təxminən iyirmi il ərzində ilk dəfə olaraq həmin paradda ağır hərbi texnika nümayiş etdirilməmişdi.
