PATHFINDER 2 adlı irimiqyaslı klinik tədqiqat, qan analizi vasitəsilə çoxsaylı xərçəng növlərinin erkən diaqnostikasında mühüm irəliləyiş qeydə alıb. Tədqiqatda 50 yaşdan yuxarı 35 878 nəfər iştirak edib. Testin əsas prinsipi qanda dövr edən hüceyrəsiz DNT fraqmentlərindəki metilləşmə dəyişikliklərini analiz etməkdən ibarətdir.
Bu texnologiya necə işləyir?
"Galleri" testi sadəcə xərçəngin mövcudluğunu deyil, həm də şişin orqanizmdə hansı toxumadan və ya orqandan qaynaqlandığını proqnozlaşdıra bilir. Tədqiqat nəticəsində müsbət nəticə verən 287 iştirakçıdan 173-də xərçəng təsdiqlənib. Bu, testin 60,3% müsbət proqnostik dəyərə malik olduğunu göstərir. Maraqlıdır ki, aşkar edilən xərçəng hallarının 72,8%-i hazırda standart skrininq proqramları mövcud olmayan xəstəliklərdir.
Texnologiyanın məhdudiyyətləri nələrdir?
Tədqiqatın nəticələri göstərir ki, testin ümumi həssaslığı 12 ay ərzində 39,3% təşkil edib. Bu, bir çox xərçəng halının test tərəfindən aşkar edilmədiyi mənasına gəlir. Xüsusilə süd vəzi və prostat vəzi xərçənginin erkən mərhələlərində yanlış mənfi nəticələr müşahidə olunub. Bundan əlavə, testin xərçəngdən ölüm hallarını azaldıb-azaltmadığı hələlik sübut olunmayıb.
Gələcək perspektivlər
GRAIL şirkəti tərəfindən maliyyələşdirilən bu araşdırma, qan analizinin mövcud diaqnostika metodlarını tamamlayıcı bir vasitə ola biləcəyini vurğulayır. Lakin mütəxəssislər bildirirlər ki, bu test hələlik mammoqrafiya və ya kolonoskopiya kimi ənənəvi skrininq üsullarını əvəz edə bilməz. Nəticələri Nature Medicine jurnalında dərc olunan bu texnologiyanın effektivliyini tam təsdiqləmək üçün daha geniş və uzunmüddətli tədqiqatlara ehtiyac duyulur.
