NASA tərəfindən həyata keçirilən və "Neil Gehrels Swift" kosmik teleskopunun orbitini yüksəltməyi hədəfləyən iddialı layihə gözlənilən nəticəni verməyib. "Katalyst Space" şirkətinin istehsalı olan "LINK" robotlaşdırılmış aparatı, teleskopu tutaraq daha yüksək orbitə çıxara bilməyib. 25 sentyabr 2026-cı il tarixində, 85 günlük kosmik fəaliyyətdən sonra aparat Yer atmosferinə daxil olaraq yanıb.
Missiya niyə uğursuz oldu?
2025-ci ilin sentyabrında start verilən layihə üçün təxminən 30 milyon ABŞ dolları vəsait ayrılmışdı. "LINK" aparatının qarşılaşdığı əsas problem idarəetmə sistemindəki nasazlıqlar olub. Cihazın istiqamətləndirmə sistemindəki xəta səbəbindən o, fırlanma hərəkətinə başlayıb və enerji təchizatındakı problemlər üzündən stabilizasiya üçün nəzərdə tutulan çarxlar sıradan çıxıb. Mühəndislər vəziyyəti qismən düzəltsələr də, yanacaq sərfinin həddindən artıq artması teleskopun tutulması əməliyyatını qeyri-mümkün edib.
"Swift" teleskopunun gələcəyi nə olacaq?
Missiyanın əsas məqsədi yerinə yetirilməsə də, "LINK" eksperimental platforma kimi istifadə olunub. O, "Swift" teleskopuna 12-15 kilometr məsafəyə qədər yaxınlaşaraq görüntülər əldə edib və robot manipulyatorlarını sınaqdan keçirib. Hazırda "Swift" öz elmi fəaliyyətini davam etdirsə də, orbitinin aşağı düşməsi davam edir. NASA mütəxəssisləri, 2004-cü ildən bəri fəaliyyət göstərən teleskopun oktyabrın ortalarına qədər kritik yüksəklik olan 300 kilometrə çatacağını və bundan sonra elmi müşahidələrin dayandırıla biləcəyini proqnozlaşdırırlar.
