Astronomlar NASA-nın "Hubble" kosmik teleskopundan istifadə edərək, erkən Kainatın təkamülündə mühüm rol oynayan "MXDFz4.4" qalaktikasını müşahidə ediblər. Böyük Partlayışdan cəmi 1,4 milyard il sonra formalaşan bu obyekt, ətrafındakı neytral qazı ionlaşdıraraq kosmik məkanı şəffaf hala gətirmək qabiliyyətinə malikdir. Bu proses Kainatın reionizasiya adlanan və qaranlıq dövrün sona çatdığı kritik mərhələsinin açarını təqdim edir.
Bu qalaktika kosmik dumanı necə təmizləyir?
Tədqiqatlar göstərir ki, "MXDFz4.4" daxilində intensiv ulduzəmələgəlmə prosesləri baş verir. Gənc və kütləvi ulduzların yaratdığı güclü ultrabənövşəyi şüalanma, qalaktikanı əhatə edən sıx hidrogen dumanını deşərək kənara çıxır. Alimlərin fikrincə, bu ulduzların yaratdığı enerjinin 50-100 faizi qalaktikadan kənara sızaraq, ətraf mühiti ionlaşdırır və Kainatı işığa qarşı şəffaf edir.
Kəşfin elmi əhəmiyyəti nədir?
"MXDFz4.4" qalaktikası "Süd Yolu"ndan təxminən 100 dəfə kiçik olsa da, ulduzəmələgəlmə sürəti 10 dəfə daha yüksəkdir. "James Webb" kosmik teleskopu və Avropa Cənub Rəsədxanasının məlumatları ilə dəstəklənən bu araşdırma, "The Astrophysical Journal" jurnalında dərc olunub. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, bu cür qalaktikaların kütləvi şəkildə mövcudluğu erkən Kainatın necə aydınlaşdığını izah edən əsas amildir.
