"Boeing" şirkəti və ABŞ Hərbi Dəniz Qüvvələri pilotsuz uçuş aparatlarının göyərtə əməliyyatlarına inteqrasiyası istiqamətində mühüm addım atıb. "MQ-25A Stingray" dronu özünün ilk əməliyyat sınaq uçuşunu uğurla yekunlaşdırıb. İllinoys ştatının Sent-Luis şəhərindəki MidAmerika aerodromunda baş tutan missiya iki saat davam edib. Bu proqram ABŞ-nin zərbə aviadaşıyıcı qruplarının fəaliyyət radiusunu genişləndirməyi və eyni zamanda idarə olunan qırıcıların yükünü azaltmağı hədəfləyir. Sınaq Pentaqonun insanlı və pilotsuz sistemlərin qarşılıqlı əlaqəsini inkişaf etdirmək istəyini bir daha vurğulayır.
Avtonom uçuş necə həyata keçirildi?
Uçuş zamanı "MQ-25A" tam avtonom imkanlarını nümayiş etdirib. Aparat pilotun birbaşa idarəetməsi olmadan taksi (yerdə hərəkət), havaya qalxma, uçuş və eniş əməliyyatlarını icra edib. Operatorlar missiya ərzində sistemlərin işinə nəzarət etmək və komandalar vermək üçün pilotsuz göyərtə aviasiyasına məxsus "MD-5" yerüstü idarəetmə stansiyasından istifadə ediblər. Havaya qalxdıqdan sonra "Stingray" əvvəlcədən müəyyən edilmiş marşrut üzrə hərəkət edərək uçuşun idarə edilməsi, naviqasiya və komandaların inteqrasiyası sistemlərinin işləkliyini təsdiqləyib.
"Boeing Air Dominance" bölməsinin vitse-prezidenti və baş meneceri Dən Qillian qeyd edib ki, bu uğurlu uçuş "MQ-25A T1" prototipinin illərlə öyrənilməsinə əsaslanır və proqramın ciddi şəkildə yetkinləşdiyini göstərir. O vurğulayıb ki, "MQ-25A" göyərtə aviasiyası üçün indiyədək hazırlanmış ən mürəkkəb avtonom sistemdir. Bu tarixi nailiyyət "Stingray" aparatının aviadaşıyıcı qanadına təhlükəsiz inteqrasiyasını daha da yaxınlaşdırır.
"MQ-25A Stingray" hansı üstünlükləri təqdim edir?
Yeni dron donanmaya havada yanacaqdoldurma kimi mühüm bir imkan qazandırır. O, hazırda "F/A-18 Super Hornet" qırıcıları tərəfindən yerinə yetirilən tanker vəzifələrini öz üzərinə götürəcək. Bu dəyişiklik "Super Hornet" təyyarələrinə diqqəti yalnız döyüş tapşırıqlarına yönəltməyə imkan verəcək. Nəticədə, göyərtə aviasiyasının ümumi fəaliyyət mənzili və məhvetmə qabiliyyəti əhəmiyyətli dərəcədə artacaq. Sözügedən aparat donanmanın pilotsuz aviasiyanı inkişaf etdirmək planının əsas hissəsidir və avtonom sistemlərin ön cəbhədəki döyüş əməliyyatlarına inteqrasiyası məqsədlərini dəstəkləyir.
Layihənin gələcək hədəfləri nələrdir?
"Boeing" göyərtə əməliyyatlarına hazırlıq mərhələsinin başlayacağı Patuksent-River aviabazasına keçməzdən əvvəl İllinoysda uçuş sınaqlarını davam etdirəcək. "MQ-25A" 2018-ci ildə bağlanmış 805 milyon ABŞ dolları dəyərindəki müqavilə çərçivəsində hazırlanmış dörd mühəndis-işlənmə modelindən birincisidir. Platforma həmçinin kəşfiyyat və müşahidə funksiyalarını da dəstəkləyir. Dron "Rolls-Royce AE 3007N" mühərriki ilə təchiz edilib. Proqram genişləndikcə, aparat aviadaşıyıcılarda işləmək üçün tam ixtisaslaşacaq və bu, ABŞ-nin gələcək hərbi-dəniz əməliyyatlarındakı rolunu müəyyən edəcək.
