Massaçusets Texnologiya İnstitutunun (MIT) tədqiqatçıları FUTUR-IC proqramı çərçivəsində elektron və fotonik sistemlərin hibrid inteqrasiyasında mühüm irəliləyiş əldə ediblər. Bu yeni yanaşma ənənəvi elektronikanın məhdudiyyətlərini aşaraq, məlumat ötürmə sürətini saniyədə bir petabitə çatdırmağı hədəfləyir. Süni intellekt və böyük verilənlər mərkəzlərinin artan tələbatı fonunda bu texnologiya enerji səmərəliliyini artırmaq üçün kritik əhəmiyyət kəsb edir.
Bu texnologiya necə işləyir?
Tədqiqatın əsasını elektron və fotonik çiplərin daha effektiv inteqrasiyası təşkil edir. Elektronika məlumatların emalı üçün elektrik siqnallarından istifadə edərkən, fotonika işıq vasitəsilə məlumat ötürülməsini təmin edir. MIT alimləri bu prosesi asanlaşdırmaq üçün iki yeni növ optik birləşdirici — evanescent və qradient birləşdiricilərini təqdim ediblər. Bu komponentlər işıq siqnalının fotonik strukturlar arasında itkisiz ötürülməsini təmin edərək, elektron sxemlərdəki lehimli birləşmələrin optik analoqu kimi çıxış edir.
Nə üçün bu yenilik vacibdir?
Fotonik sistemlər elektrik siqnalları ilə müqayisədə enerji itkisini minimuma endirərək daha böyük həcmdə məlumatı ötürməyə imkan verir. FUTUR-IC proqramının direktoru Anu Aqarvalın qeyd etdiyi kimi, gələcək hesablama sistemlərində funksiyaların bölünməsi əsas prinsip olacaq: elektronika hesablamaları aparacaq, fotonika isə məlumat ötürülməsini öz üzərinə götürəcək. Bu yanaşma dünya üzrə elektrik enerjisi istehlakı sürətlə artan məlumat mərkəzləri üçün enerji qənaətini təmin edən ən perspektivli həllərdən biri hesab olunur.
Gələcək perspektivlər nələrdir?
Tədqiqatçılar hər biri fərqli tapşırıqlar üçün optimallaşdırılmış müxtəlif optik birləşdirici növləri üzərində işləyirlər. Evanescent birləşdirici yüksək sıxlıqlı qablaşdırma üçün əlverişlidirsə, qradient birləşdirici daha geniş dalğa uzunluqlarında işləməyə imkan verir. Bundan əlavə, FUTUR-IC proqramı çərçivəsində mikrosxem istehsalının ekoloji təsirini qiymətləndirən Earthster platforması da hazırlanır. Hələlik tədqiqat mərhələsində olsa da, bu hibrid arxitekturalar növbəti nəsil hesablama sistemlərinin təməlini qoyur.
