Hazırda mövcud olan kvant kompüterləri hələ də kifayət qədər kiçikdir və ciddi hesablama səhvlərinə yol verir. Buna baxmayaraq, ABŞ hökuməti və Microsoft, Google, IBM kimi texnologiya nəhəngləri yaxın illər üçün iddialı hədəflər müəyyən ediblər. Müstəqil tədqiqatçılar isə bu bəyanatların bir çoxunun elmi əsasdan çox, marketinq strategiyasına söykəndiyini iddia edirlər.
Kvant kompüterləri nə üçün vacibdir?
Kvant kompüterlərinin əsas üstünlüyü ənənəvi kompüterlərdən fərqli riyazi yanaşmaya malik olmalarıdır. Onlar məlumatı bitlər əvəzinə kubitlər vasitəsilə emal edir və ehtimal nəzəriyyəsinə əsaslanırlar. Bu xüsusiyyət molekulyar modelləşdirmə, yeni dərmanların kəşfi və materialşünaslıq sahəsində inqilabi dəyişikliklər vəd edir.
Texnologiya niyə tənqid olunur?
Mütəxəssislər, xüsusilə Microsoft-un Majorana hissəcikləri ilə bağlı iddialarına qarşı çıxırlar. Fizik Henry Legg, şirkətin elmi məqalələri ilə mətbuat açıqlamaları arasında ciddi uyğunsuzluqlar olduğunu qeyd edir. Bir çox ekspert hesab edir ki, kvant kompüterlərinin faydalı bir iş görməsi üçün hələ onilliklər lazımdır.
- Google və IBM kimi şirkətlər 2029-2030-cu illər üçün genişmiqyaslı kvant sistemləri vəd edir.
- Səhv korreksiyası sahəsindəki irəliləyişlər, xüsusilə "məntiqi kubitlərin" yaradılması sahənin ən ümidverici istiqaməti sayılır.
- Kibertəhlükəsizlik sahəsində kvant kompüterlərinin RSA şifrələməsini qıra biləcəyi narahatlığı, yeni "post-kvant kriptoqrafiyası" standartlarının tətbiqini sürətləndirib.
Nəticə etibarilə, kvant hesablamaları hələ də çox erkən inkişaf mərhələsindədir. Baxmayaraq ki, tədqiqatçılar kubitlərin stabilliyini artırmaq üçün ciddi addımlar atırlar, bu texnologiyanın gündəlik həyatda və ya sənayedə konkret hansı problemi həll edəcəyi hələ də sual altındadır.
