Cənubi Amerikadan Kaliforniyaya doğru hərəkət edən və "planetar dalğa" kimi təqdim olunan bu hadisə, əslində okeanoqrafiyada "Kelvin dalğası" adlanır. Kolumbiya Universitetinin tədqiqatçısı Riçard Siqerin sözlərinə görə, bu dalğanı çılpaq gözlə görmək mümkün deyil və o, sahilə çırpılan nəhəng dalğalardan fərqlənir. NOAA (Milli Okean və Atmosfer Administrasiyası) bu prosesi vanna otağındakı suyun yavaş-yavaş hərəkətinə bənzədir.
Bu dalğalar necə yaranır və nə üçün vacibdir?
El-Ninyo dövründə Sakit okeandakı passat küləkləri zəifləyir və qərbdə toplanan isti suların şərqə doğru axmasına səbəb olur. Bu isti su kütləsi Peru və Ekvador sahillərinə çatdıqdan sonra şimala, Britaniya Kolumbiyasına və cənuba, Çiliyə doğru yönəlir. Nəticədə dəniz səviyyəsi müvəqqəti olaraq 6-12 düym (təxminən 15-30 sm) yüksəlir.
Hansı risklər və ekoloji nəticələr gözlənilir?
Bu il müşahidə olunan "super" El-Ninyo hadisəsi səbəbindən suyun temperaturu normadan 5 dərəcə Selsi yüksəkdir. Kaliforniya qubernatoru Gevin Nyusom artıq sentyabr ayında fövqəladə vəziyyət elan edib. Dəniz səviyyəsinin yüksəlməsi sahil infrastrukturunu, yolları və dəmir yollarını ciddi təhlükə altına qoyur.
Bundan əlavə, isti su axını dəniz ekosisteminə də təsir göstərir. Long-Biçdəki Akvariumun direktoru Emili Yamın qeyd etdiyi kimi, suyun temperaturunun 70 dərəcə Farenheytə (təxminən 21-26 dərəcə Selsi) çatması Kaliforniyanın məşhur kelp meşələrinin məhvinə səbəb ola bilər. Bu istiləşmə həm də bölgədə qeyri-adi dəniz canlılarının, məsələn, çəkicbaş köpəkbalıqlarının görünməsinə gətirib çıxarır.
