Fransanın cənubunda yerləşən "ITER" termonüvə layihəsinin meydançasına vakuum kamerasının sonuncu, doqquzuncu sektoru gətirilib. İtaliyadan dəniz və quru yolu ilə daşınan bu komponentin çatdırılması ilə 16 il əvvəl başlayan istehsal proqramı yekunlaşıb. Xüsusi paslanmayan poladdan hazırlanan bu nəhəng konstruksiya, "ITER"-in mərkəzi hissəsinin ən kritik elementlərindən biridir.
Vakuum kamerası nə üçün vacibdir?
Vakuum kamerası "ITER"-in daxilində termonüvə sintezi reaksiyalarının baş verəcəyi hermetik mühiti yaradır. Kameranın içərisində təxminən 840 kubmetr həcmində plazma formalaşacaq və güclü ifratkeçirici maqnitlər vasitəsilə 150 milyon °C-lik temperatur divarlardan uzaq tutulacaq. Konstruksiyanın ümumi çəkisi bütün daxili komponentlərlə birlikdə 8500 tona çatacaq.
İstehsal prosesi nə qədər mürəkkəbdir?
Avropa istehsalı olan beş sektorun hazırlanması "Fusion for Energy" və "AMW" konsorsiumu tərəfindən həyata keçirilib. Bu prosesə 15-dən çox şirkət və 150-dən çox mütəxəssis cəlb olunub, 2 milyon iş saatından çox vaxt sərf edilib. Polad elementlərin qaynaq tikişlərinin ümumi uzunluğu 750 kilometrə çatır və hər bir hissənin quraşdırılması üçün yüksək həndəsi dəqiqlik tələb olunur.
Layihənin gələcək mərhələləri nələrdir?
Bütün əsas komponentlərin meydançaya çatdırılmasına baxmayaraq, qarşıda hələ mürəkkəb montaj işləri dayanır. Doqquz nəhəng sektorun bir-birinə dəqiq qaynaq edilməsi, ardınca isə blanket modullarının və divertor sisteminin quraşdırılması lazımdır. "ITER" birbaşa elektrik enerjisi istehsal etməyəcək; bu, gələcək termonüvə reaktorları üçün zəruri olan fiziki və mühəndislik həllərini yoxlamaq məqsədi daşıyan eksperimental qurğudur.
