Tədqiqatçılar erkən Günəş sisteminin formalaşdığı dövrdə baş verən kosmik hadisələri simulyasiya edərək maraqlı nəticələrə gəliblər. Modelləşdirməyə görə, Günəşin kütləsinin təxminən 0,8 misli qədər olan bir ulduz, sistemimizə 110 astronomik vahid məsafəyə qədər yaxınlaşıb. Bu məsafə Neptunun orbitindən təxminən dörd dəfə uzaq olsa da, yad ulduzun cazibə qüvvəsi buzlu cisimlərin paylanmasına ciddi təsir göstərib.
Bu hadisə Kuiper qurşağına necə təsir edib?
Simulyasiya nəticələri göstərir ki, yad ulduzun keçidi Kuiper qurşağındakı obyektlərin təxminən 80%-nin itirilməsinə səbəb olub. Bəzi cisimlər ulduzlararası fəzaya atılıb, digərləri isə daha yaxın orbitlərə keçib. Xüsusilə, sistemin "isti" populyasiyası daha davamlı çıxaraq ilkin sayının 60%-ni qoruyub saxlaya bilib.
"Sedna" və digər uzaq obyektlərin sirri nədir?
Alimlər vurğulayırlar ki, bu model "Sedna" kimi uzaq və qeyri-adi orbitə malik obyektlərin mövcudluğunu izah etmək üçün güclü arqumentdir. Ənənəvi olaraq bu orbitlər Neptunun təsiri və ya hələ kəşf edilməmiş Doqquzuncu planet ilə əlaqələndirilir. Lakin yeni araşdırma göstərir ki, qədim ulduz qarşılaşmaları sistemin xarici sərhədlərini formalaşdıran təbii bir mexanizm ola bilər.
Bu kəşf niyə vacibdir?
Tədqiqat arXiv platformasında dərc olunub və Günəş sisteminin təkamülünə dair yeni baxış bucağı təqdim edir. Müəlliflər qeyd edirlər ki, Günəşin yarandığı ilk milyon illərdə sıx ulduz qruplarında bu cür yaxınlaşmalar adi hal olub. Bu, sistemimizin bugünkü mənzərəsinin yalnız daxili deyil, həm də xarici kosmik qarşılıqlı təsirlərin məhsulu olduğunu sübut edir.
