NASA-nın "Dragonfly" missiyası çərçivəsində hazırlanan və digər dünyada uçuşlar həyata keçirəcək ilk rotorlu aparatın eniş edəcəyi ərazi rəsmən təsdiqlənib. Beynəlxalq Astronomiya İttifaqı (IAU) tərəfindən "Ahmakiq Undae" adı verilən bu region Saturnun ən böyük peyki olan Titan-ın ekvatorial qum təpələri sahəsində, Selk kraterinin cənubunda yerləşir. Aparatın 2034-cü ilin sonlarında Titana çatması və burada təxminən 3,3 il davam edəcək elmi proqramı icra etməsi nəzərdə tutulur.
"Dragonfly" Titanın sərt şəraitinə necə uyğunlaşdırılıb?
Con Hopkins Universiteti-nin Tətbiqi Fizika Laboratoriyası (APL) mütəxəssisləri 2026-cı ilin iyulunda aparatın yığılması prosesində mühüm mərhələni tamamlayıblar. "Dragonfly"-ın daxili sistemləri, o cümlədən enerji və məlumat ötürülməsini təmin edən mürəkkəb kabel şəbəkəsi quraşdırılıb. Titanın təxminən -180 °C olan sərt mühitində fəaliyyət göstərmək üçün aparat gümüş örtüklü mis naqillər və xüsusi istilik izolyasiyası ilə təchiz olunub.
"Ahmakiq Undae" adı haradan gəlir?
IAU-nun adlandırma qaydalarına əsasən, qum təpələri sahələri külək tanrıları və ya mifik personajlarla əlaqələndirilir. "Ahmakiq" adı qədim Maya ənənəsindən götürülüb və "küləyi saxlayan" mənasını verir. Bu seçim, aparatın eniş edəcəyi ərazinin geoloji və kimyəvi müxtəlifliyini öyrənmək üçün strateji bir nöqtə olduğunu vurğulayır.
Nə üçün Selk krateri elmi cəhətdən vacibdir?
Alimlər Selk kraterinin formalaşdığı zaman baş verən zərbənin Titanın buz qabığını əritdiyini və burada uzun müddət ərzində maye su gölünün yarandığını ehtimal edirlər. Bu cür mühitlər astrobioloqlar üçün böyük maraq kəsb edir, çünki su və üzvi maddələrin birləşməsi mürəkkəb kimyəvi proseslərin baş verməsinə şərait yarada bilər. "Dragonfly" məhz bu bölgədəki materialları tədqiq edərək, həyatın yaranması üçün vacib olan ilkin kimyəvi şərtləri araşdıracaq.
