"NASA" və "Axiom Space" şirkəti "AxEMU" (Axiom Extravehicular Mobility Unit) adlanan yeni nəsil ay skafandrının hazırlanması prosesində strateji dəyişikliklər edib. Məqsəd, 2028-ci ilin əvvəlinə planlaşdırılan "Artemida IV" missiyası üçün tam funksional sistemin hazır olmasını təmin etməkdir. İndiki mərhələdə bütün kompleks funksiyaları dərhal tətbiq etmək əvəzinə, tərəflər yalnız ilkin ay ekspedisiyaları üçün zəruri olan imkanlara diqqət yetirəcəklər.
Skafandrın tələbləri niyə dəyişdirildi?
Layihənin qrafikə uyğun davam etməsi üçün "NASA" skafandrın ilkin versiyasına dair sertifikatlaşdırma və istismar müddəti ilə bağlı tələbləri azaldıb. Əvvəlcə skafandrın uzunmüddətli missiyalar üçün nəzərdə tutulan sərt standartlara cavab verməsi tələb olunurdu. İndi isə diqqət daha çox ilkin tapşırıqların icrasına yönəldilib, genişləndirilmiş funksiyalar isə gələcək versiyalara saxlanılıb. Bundan əlavə, "NASA" mütəxəssisləri layihəyə daha yaxından cəlb olunaraq, "Axiom" komandası ilə həftədə altı gün birgə iclaslar keçirirlər.
Sınaqlar necə həyata keçiriləcək?
"AxEMU"-nun sınaqları bir neçə mərhələdə aparılacaq. 2027-ci ildə Beynəlxalq Kosmik Stansiyada (BKS) ilkin yoxlamalar nəzərdə tutulub. Bundan əlavə, ayın aşağı cazibə qüvvəsini simulyasiya etmək üçün "NASA" tərəfindən modernləşdirilmiş "Boeing 737" təyyarəsi ilə parobolik uçuşlar həyata keçiriləcək. Bu uçuşlar astronavtlara skafandr daxilində yerimək və yıxıldıqdan sonra qalxmaq kimi hərəkətləri 2026-cı ilin dekabrından etibarən məşq etməyə imkan verəcək.
Digər sistemlərlə inteqrasiya nə dərəcədə vacibdir?
Skafandrın "Lunar Terrain Vehicle" və gələcək qapalı ay roveri kimi digər texnologiyalarla uyğunluğu kritik əhəmiyyət kəsb edir. "Artemida III" missiyası zamanı skafandrlar "Blue Origin" şirkətinin "Blue Moon Mk2" eniş modulunun içərisində yerləşdiriləcək. Bu, astronavtların birbaşa səthə çıxışı olmasa da, avadanlıqların və proseslərin qarşılıqlı işləmə prinsipini yoxlamaq üçün vacib bir sınaq olacaq.
