ABŞ Federal Ticarət Komissiyası (FTC) və səkkiz ştat, böyük reklam agentliklərinin siyasi baxışlarına görə "X" kimi platformalarla əməkdaşlıqdan imtina etmək üçün qurduqları birgə fəaliyyəti dayandıracaq yeni razılaşma təklif edib. Şikayətdə bildirilir ki, agentliklər dezinformasiya ehtiva etdiyi iddia edilən saytları sıxışdırmaq məqsədilə ümumi brend təhlükəsizliyi qaydaları barədə razılığa gələrək inhisarçılığa qarşı qanunları pozublar.
Bu fəaliyyətlərə Ümumdünya Reklamçılar Federasiyasının (World Federation of Advertisers) hazırda fəaliyyətini dayandırmış GARM (Məsuliyyətli Media üçün Qlobal Alyans) kimi qruplarının yaradılması da daxil idi. Xatırladaq ki, 2024-cü ildə "X" platforması qeyri-qanuni boykot iddiası ilə GARM-ı məhkəməyə vermiş və təşkilat qısa müddət sonra dağılmışdı. Lakin ötən ay hakim bu iddianı rədd edərək, iddia edilən sui-qəsdin xarakterinin inhisarçılıq tələbi formalaşdırmadığını bildirmişdi.
Razılaşmanın şərtləri nələrdir?
Federal hakim qərarı təsdiqləyərsə, WPP, Publicis və Dentsu kimi nəhəng reklam agentliklərinə xəbər, siyasi və ya sosial şərhlərə əsaslanaraq hər hansı naşirdən reklam alqısını məhdudlaşdıran müqavilələr bağlamaq qadağan ediləcək. Həmçinin, bu şirkətlər növbəti 5 il ərzində illik uyğunluq hesabatları təqdim etməli və xüsusi nəzarətçi təyin etməlidirlər. FTC əlavə olaraq iddia edir ki, "NewsGuard", "GDI", "Check My Ads" və "Media Matters" kimi təşkilatlar bəyənilməyən fikirləri dezinformasiya adlandıraraq reklamçıları bu cür məzmunlu saytları gəlirsizləşdirməyə çağırıblar.
Tərəflərin qərara reaksiyası necə oldu?
"Dentsu" sözçüsü Jeremy Miller şirkətin şəffaflıq və qanunlara tam uyğun fəaliyyət göstərməyə sadiq qaldığını vurğulayıb. "NewsGuard" şirkətinin həm-icraçı direktoru Gordon Crovitz isə ittihamları rədd edərək, reytinqlərinin siyasi oriyentasiyaya deyil, qərəzsiz jurnalistika standartlarına əsaslandığını bildirib. "GDI" rəhbəri Clare Melford da fəaliyyətlərinin senzura deyil, azad bazarın bir hissəsi olduğunu qeyd edib. Maraqlıdır ki, ötən ilin sonlarında Marco Rubio-nun müdaxiləsindən sonra Melfordun ABŞ vizası rədd edilmişdi.
FTC sədri Andrew Ferguson bildirib ki, bu qeyri-qanuni sövdələşmə təkcə bazara zərər vurmayıb, həm də nitq və ideyalar arasında ayrı-seçkilik yaradaraq fikirlər bazarını təhrif edib. O, təklif olunan qərarın rəqəmsal xəbər ekosistemində rəqabəti bərpa edəcəyini vurğulayıb. Qeyd edək ki, FTC keçən il "Omnicom" və "IPG" adlı digər iki böyük reklam şirkətinin birləşməsini də məhz siyasi və ya ideoloji baxışlara əsaslanan reklam yönləndirmələrinə bənzər qadağanın tətbiqi şərti ilə təsdiqləmişdi.
