Avqustun 5-də, təxminən saat 09:35-də (Moskva vaxtı ilə) "Falcon 9" raketinin istifadə olunmuş yuxarı pilləsi Ayın səthi ilə toqquşub. 2025-010D kataloq nömrəsi ilə qeydiyyatdan keçən və kütləsi təxminən 3,9–4 ton olan obyekt, saniyədə 2,4 km sürətlə Ayın görünən tərəfinin qərb kənarında, Eynşteyn və Bell kraterləri arasında yerə düşüb. Hadisənin birbaşa vizual görüntüsü olmasa da, Çilidə yerləşən Çox Böyük Teleskop (VLT) vasitəsilə toqquşmadan dərhal sonra atmosferə bənzər geniş tullantı buludu müşahidə edilib.
Toqquşma necə sübut edilib?
Müşahidələrə rəhbərlik edən Karl Şmidt bildirib ki, toqquşma yerində aşkar edilən natrium və litium izləri hadisənin baş verdiyinə dair şübhə yeri qoymur. Natriumun Ayın reqolitindən, litiumun isə raketin konstruksiya materiallarından qaynaqlandığı ehtimal edilir. Bu elementlər 5-10 dəqiqə ərzində onlarla kilometr yüksəkliyə yayılıb. Sözügedən pillə 15 yanvar 2025-ci il tarixində "Firefly Aerospace" şirkətinin "Blue Ghost" və "ispace" şirkətinin "Resilience" aparatlarını kosmosa çatdırdıqdan sonra orbitdə qalmışdı.
Gələcək tədqiqatlar üçün nə gözlənilir?
NASA-nın Yaxın Yer Obyektlərinin Öyrənilməsi Mərkəzi toqquşma ehtimalını 100% olaraq qiymətləndirmişdi. İlkin hesablamalara görə, zərbə nəticəsində diametri 18 ilə 40 metr arasında olan bir kraterin yarandığı ehtimal olunur. Kraterin dəqiq ölçülərini və xüsusiyyətlərini müəyyən etmək üçün NASA-nın "Lunar Reconnaissance Orbiter" və Cənubi Koreyanın "Danuri" stansiyasındakı "ShadowCam" kamerasından istifadə ediləcək. Bu məlumatlar gələcəkdə Ay orbitindəki kosmik zibilin izlənilməsi metodlarının təkmilləşdirilməsi üçün mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
