Kanadanın Britaniya Kolumbiyası əyalətində yerləşən "Cellula Robotics Ltd" şirkəti avtonom sualtı texnologiyalar sahəsində tarixi bir uğura imza atıb. Şirkətin əvvəllər "Solus-LR" kimi tanınan "Envoy" sualtı dronu tam sualtı rejimdə 2023 kilometrdən çox məsafə qət edərək misilsiz bir səyahət həyata keçirib. 385 saat davam edən bu missiya ərzində aparat bir dəfə də olsun suyun səthinə çıxmayıb. Dronun enerji mənbəyi kimi yalnız hidrogen yanacaq elementlərindən istifadə olunub.
Missiya necə həyata keçirilib?
Şirkətin məlumatına görə, bu sınaq sadəcə düz xətt üzrə hərəkətdən ibarət olmayıb. Missiya zamanı aparat 4000-dən çox dönüş və manevr edərək real sualtı əməliyyat şərtlərini canlandırıb. Hər bir manevr enerji sərfiyyatını artırsa da, dron istehsalçının bəyan etdiyi istismar göstəricilərini belə üstələməyi bacarıb. Bu nəticə uzunmüddətli sualtı missiyalar üçün nəzərdə tutulmuş robototexnika sahəsində böyük bir irəliləyiş hesab olunur.
"Cellula Robotics" şirkətinin baş direktoru Nil Menning bu nailiyyətin əhəmiyyətini xüsusi vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, əsas məsələ yalnız qət edilən məsafə deyil, həm də prosesin tam sualtı vəziyyətdə baş tutmasıdır. Missiya profili real sualtı əməliyyatları daha dəqiq əks etdirdiyi üçün əldə olunan nəticələr xüsusi praktik əhəmiyyət daşıyır.
"Envoy" dronunun texniki xüsusiyyətləri nələrdir?
Kompakt və yüngül konstruksiyaya malik olan "Envoy" dronunun uzunluğu təxminən 8,5 metr, diametri 1 metr, su tutumu isə 3700 kiloqram təşkil edir. Aparatın hidrogen yanacaq elementləri Konnektikut ştatında yerləşən "Infinity Fuel Cell and Hydrogen, Inc." şirkəti tərəfindən istehsal edilib. Bu sistem elektrik enerjisini birbaşa göyərtədə generasiya edir və əlavə məhsul kimi yalnız su xaric edir. Dron həmçinin sərt sualtı şəraitdə dəniz dibinə bərkidilmək üçün xüsusi sorma-lövbər sistemi ilə təchiz olunub.
Bu texnologiya nə üçün vacibdir?
Uzunmüddətli dözümlülük sualtı əməliyyatların xərclərinə və səmərəliliyinə birbaşa təsir edir. Batareyalardan fərqli olaraq hidrogen texnologiyası dronun su səthinə daha az qalxmasına və məlumatların fasiləsiz toplanmasına imkan yaradır. Bu xüsusiyyətlər dəniz dibinin xəritələşdirilməsi, sualtı infrastrukturun yoxlanılması, elmi tədqiqatlar və milli təhlükəsizlik sahələrində kritik əhəmiyyət daşıyır. Yeni rekord hidrogen yanacaq elementlərinin avtonom sualtı əməliyyatlar üçün ən praktik texnologiya olduğunu bir daha sübut edir.
