"Enselad"-ın buz püskürmələri niyə vacibdir?
Saturnun peyki olan "Enselad" Günəş sistemində həyatın axtarışı üçün ən perspektivli obyektlərdən biri hesab olunur. Onun buz qabığının altında qlobal bir okean mövcuddur və cənub qütbü yaxınlığındakı çatlardan kosmosa su buxarı ilə buz hissəcikləri püskürür. "Cassini" kosmik aparatının məlumatlarını təhlil edən beynəlxalq tədqiqatçılar qrupu, bu buz zərrəciklərinin okean suyundakı maddələri necə ayırdığını və cəmləşdirdiyini müəyyən edib.
Bu texnologiya və mexanizm necə işləyir?
Tədqiqat göstərir ki, okean suyu damcıları dərhal donmur, bu da duzların və üzvi maddələrin ayrılmasına imkan verir. Frank Postberq və komandasının apardığı analizlərə görə, damcılar donarkən müxtəlif maddələr kristallaşır və nəticədə püskürən hər bir buz zərrəciyi yüksək konsentrasiyalı müəyyən bir komponenti daşıya bilir. Bu, gələcək kosmik aparatlara okeanın dərinliklərinə enmədən, sadəcə bu hissəcikləri təhlil edərək bioloji markerləri tapmaq imkanı verir.
Hansı risklər və imkanlar var?
Science Advances jurnalında dərc olunan ikinci bir araşdırma isə "Enselad"-ın sərt kimyəvi şəraitinin həyat üçün uyğunluğunu yoxlayıb. Laboratoriya şəraitində "Methanothermococcus okinawensis" arxeyası yüksək qələvili (pH 11) və karbon qazı az olan mühitdə belə yaşaya və metan istehsal edə bilib. Bu nəticə, peykin geokimyasının yerüstü mikroorqanizmlərin metabolizminə bənzər prosesləri dəstəkləyə biləcəyini sübut edir.
- "Cassini" aparatının topladığı 1000-dən çox kütlə spektri təhlil edilib.
- Buz hissəcikləri saniyədə 100 metrdən çox sürətlə kosmosa atılır.
- Avropa Kosmik Agentliyi gələcək missiyalar üçün bu məlumatları əsas götürür.
