ABŞ-ın Müdafiə Nazirliyinin Perspektiv Tədqiqat Layihələri Agentliyi ("DARPA") 2026-cı ilin yayında "Mission Robotic Vehicle" (MRV) aparatını kosmosa buraxmağa hazırlaşır. Bu aparat 36 min kilometr yüksəklikdə yerləşən geostasionar orbitdəki peyklərə texniki xidmət göstərmək üçün nəzərdə tutulub. Layihə "Robotic Servicing of Geosynchronous Satellites" (RSGS) proqramı çərçivəsində həyata keçirilir. Əsas məqsəd orbitdəki peyklərin yoxlanılması və təmiri texnologiyalarını inkişaf etdirməkdir.
"MRV" aparatı necə işləyir və hansı funksiyaları yerinə yetirir?
Yeni robotik kompleks "DARPA", Hərbi Dəniz Tədqiqatları Laboratoriyası və "NASA" tərəfindən birgə hazırlanır. Aparatın inteqrasiyası ilə "Northrop Grumman" şirkətinin törəmə müəssisəsi olan "SpaceLogistics" məşğul olur. "MRV" kosmosda mürəkkəb əməliyyatları yerinə yetirə bilən iki yüksək manevrli robot qolla təchiz edilib. Bu sistem peyklərin orbitdə modernləşdirilməsi, anomaliyaların aradan qaldırılması və hətta aktiv kosmik tullantıların təmizlənməsi üçün istifadə ediləcək.
İlkin olaraq 2024-cü ildə buraxılması planlaşdırılan aparatın uçuş tarixi təxirə salınmışdı. "MRV" əvvəllər "Mission Extension Vehicle" (MEV) missiyasında sınaqdan keçirilmiş "RPOD" sisteminə əsaslanır. Aparat orbitdə manevr etmək üçün elektrik mühərrikindən istifadə edir. O, həmçinin iki görünən diapazonlu videokamera, iki infraqırmızı kamera və iki lidar ilə təchiz olunub.
Bu texnologiya kosmik sənayeyə nə vəd edir?
"SpaceLogistics" şirkəti peyklərə orbital xidmət sistemləri sahəsində dünya lideri hesab olunur. Şirkət 2020-ci ildə "MEV-1" və 2021-ci ildə "MEV-2" missiyaları ilə kommersiya peyklərinə uğurla xidmət göstərib. Yaradıcıların hesablamalarına görə, bu yeni sistem hazırda fəaliyyət göstərən geostasionar peyklərin təxminən 80 faizi ilə uyğunluq təşkil edir.
"DARPA" mütəxəssisləri hesab edirlər ki, birdəfəlik kosmik aparatlardan davamlı və modernləşdirilə bilən peyk modelinə keçid kosmik istismar prinsiplərini kökündən dəyişəcək. "RSGS" nümayiş missiyası peyk operatorlarına aparatların xidmət müddətini uzatmağa imkan verəcək. Bu isə öz növbəsində gəlirlərin qorunmasına, orbitdə ehtiyat sistemlərin yaradılmasına və kommersiya proqramlarının istehsal gecikmələrindən qorunmasına şərait yaradacaq.
