“Boeing” şirkəti kosmik kvant şəbəkələrinin təməl daşı hesab olunan kvant dolaşıqlığı və onun genişləndirilməsi mexanizmini uğurla nümayiş etdirib. Şirkətin “Q4S” missiyası üçün hazırladığı avadanlıqlar, laboratoriya şəraitindən kənarda, kosmik uçuşun tələb etdiyi məhdudiyyətlər çərçivəsində sınaqdan keçirilib. Bu texnologiya gələcəkdə qlobal informasiya sistemlərinin ötürülməsi, sinxronizasiyası və mühafizəsində inqilabi dəyişikliklər vəd edir.
Kvant şəbəkələri niyə kosmosda tətbiq olunur?
Məlumdur ki, fiber-optik xətlərdə kvant siqnallarının ötürülməsi uzun məsafələrdə ciddi itkilərlə müşayiət olunur. Alternativ olaraq, kosmik fəzada optik kanalların istifadəsi daha səmərəli hesab edilir. “Boeing” mühəndisləri tərəfindən sınaqdan keçirilən “dolaşıqlıq mübadiləsi” (entanglement swapping) prosesi, kvant teleportasiyası vasitəsilə hissəciklərin fiziki yerdəyişməsi olmadan məlumat ötürməyə imkan verir. Bu mexanizm kvant təkrarlayıcılarının yaradılması və şəbəkələrin miqyaslanması üçün kritik əhəmiyyət daşıyır.
“Q4S” missiyası hansı çətinliklərlə üzləşir?
“Boeing”-in texniki direktoru Leyn Ballard bildirib ki, kvant avadanlıqlarının kosmosun sərt şəraitində – radiasiya və kəskin temperatur dəyişiklikləri altında işləməsi əsas texniki çağırışdır. “Q4S” missiyası 2027-ci ildə orbitə çıxarıldıqdan sonra bir il ərzində real kosmik mühitdə sınaqlar aparacaq. Əldə edilən nəticələr kvant siqnallarının işlənməsinin məhdud resurslu kosmik platformalarda belə mümkün olduğunu sübut edir.
