Konkordiya Universiteti-nin tədqiqatçıları Ayda gələcək missiyalar üçün vacib olan yeni material hazırlayıblar. Mütəxəssislər Ay torpağının imitatorunu yüksək möhkəmliyə malik "PEKK" (poliefirketonketon) polimeri ilə qarışdıraraq 3D-çap üçün xüsusi kompozit yaradıblar. Tərkibində 30% reqolit olan bu materialdan artıq qayka açarı və müxtəlif enerji udan konstruksiyalar çap edilib.
Bu texnologiya niyə vacibdir?
Kosmik missiyaların ən böyük çətinliklərindən biri Yer kürəsindən material daşınmasının yüksək xərcidir. Yeni tədqiqat göstərir ki, "PEKK" polimerini üç dəfəyə qədər təkrar emal etmək mümkündür və bu proses materialın mexaniki xüsusiyyətlərinə ciddi zərər vermir. Beləliklə, astronavtlar lazımsız və ya zədələnmiş detalları əridib yenidən istifadə edərək, ehtiyat hissələrini yerindəcə istehsal edə bilərlər.
Reqolitin rolu və qarşıdakı çətinliklər
Təcrübələr göstərib ki, reqolit hissəcikləri çap zamanı materialın deformasiyasını və büzülməsini azaldır. Bununla belə, reqolitin əlavə edilməsi materialın məsaməliliyini artıraraq onu təmiz "PEKK"-ə nisbətən daha kövrək edir. Hazırda alimlər mexaniki möhkəmliyi qorumaq üçün optimal qarışıq nisbətlərini müəyyənləşdirməyə çalışırlar.
Növbəti addımlar nələrdir?
Hazırkı sınaqlar yalnız Yer şəraitində aparılıb. Texnologiyanın kosmosda uğurlu olması üçün onun vakuum, aşağı qravitasiya, Ay tozu və kəskin temperatur dəyişiklikləri kimi ekstremal şəraitlərdə sınaqdan keçirilməsi tələb olunur. Tədqiqatın nəticələri "Composites Part B: Engineering" jurnalında dərc edilib.
