"United Launch Alliance" (ULA) şirkəti "Atlas V" raketlərinin kommersiya istismarını yekunlaşdırıb. 2 iyul 2026-cı il tarixində həyata keçirilən 110-cu uçuş, bu raketin ən güclü konfiqurasiyası olan 551 modelinin sonuncu missiyası kimi tarixə düşüb. "Amazon Leo" peyklərini orbitə çıxaran bu uçuşdan sonra, "Atlas V" platformasının genişmiqyaslı kommersiya missiyaları üçün istifadəsi qeyri-mümkün hala gəlib.
Nə üçün "Atlas V" yalnız "Starliner" üçün nəzərdə tutulub?
Hazırda ULA-nın inventarında qalan altı ədəd "Atlas V" raketi xüsusi N22 konfiqurasiyasına malikdir. Bu raketlər standart peyk daşıyıcılarından fərqli olaraq, baş hissədə qoruyucu abtekator (obtekatel) olmadan və iki bərk yanacaqlı sürətləndirici ilə təchiz edilib. Bu xüsusi quruluş yalnız "Boeing" şirkətinin "Starliner" kosmik gəmisinin ekipaj təhlükəsizliyi və Beynəlxalq Kosmik Stansiyaya (BKS) çatdırılması tələblərinə uyğunlaşdırılıb.
Şirkət nümayəndələri təsdiqləyiblər ki, mövcud raketlər başqa növ yüklərin daşınması üçün uyğun deyil. 2024-cü ildə baş verən texniki problemlərdən sonra "Starliner" gəmisinin sertifikatlaşdırılması prosesi ləngiyib. NASA artıq "Boeing"-in missiya sayını azaldaraq, alternativ olaraq "SpaceX" ilə altı yeni uçuş müqaviləsi bağlayıb. Bu qeyri-müəyyənlik "Atlas V" raketlərinin gələcək taleyini birbaşa "Starliner" proqramının uğurundan asılı vəziyyətə salıb.
