Yaponiya mənşəli "Astroscale" şirkəti kosmik tullantıların təmizlənməsi istiqamətində yeni "ISSA-J1" missiyasının detallarını açıqlayıb. 2027-ci ildə baş tutması planlaşdırılan bu əməliyyat kommersiya məqsədli orbital yoxlanış xidmətləri üçün böyük bir addım hesab olunur. Missiyanın əsas xüsusiyyəti fərqli orbitlərdə yerləşən və istismardan çıxarılmış iki Yaponiya peykinin eyni vaxtda tədqiq edilməsidir. Bu, kommersiya şirkətləri tarixində dünyada ilk belə nailiyyət olacaq.
Yer orbitinin sıradan çıxmış aparatlar və kosmik tullantılarla çirklənməsi gələcək kosmik əməliyyatların təhlükəsizliyinə ciddi təhdid yaradır. 2024-cü ildə "Astroscale" şirkəti kosmik tullantılarla yaxınlaşmanı nəzərdə tutan dünyada ilk kommersiya missiyasını — "ADRAS-J" layihəsini uğurla həyata keçirib. Hazırda şirkət peyklərin orbitdən çıxarılması və yaxınlaşma xidmətlərini daha əlçatan etməyi hədəfləyir.
"ISSA-J1" missiyası necə işləyəcək?
"Astroscale Japan" şirkətinin idarəedici direktoru Nobu Okada bildirib ki, orbital yoxlanışlar peyklərin vəziyyəti barədə Yerdən əldə edilməsi mümkün olmayan kritik məlumatlar təqdim edir. Yaponiyanın kiçik innovativ biznesin stimullaşdırılması proqramı çərçivəsində hazırlanan missiya 2000-ci illərin əvvəllərində buraxılmış "ALOS" və "ADEOS-II" peyklərini hədəf alır. Əsas məqsəd aparatların oriyentasiyasını, fırlanma xarakterini və deqradasiya əlamətlərini müəyyənləşdirməkdir.
Kosmosa buraxıldıqdan sonra "ISSA-J1" aparatı ilkin sistem və rabitə yoxlanışlarından keçəcək. Daha sonra aparat öz orbitini tənzimləyərək əvvəlcə "ALOS" peyki ilə yaxınlaşacaq. Uzaq məsafədən müşahidələrdən sonra məsafə tədricən azaldılacaq və yaxından çəkilişlər aparılacaq. Bu proses tamamlandıqdan sonra kosmik gəmi manevrlər edərək digər orbitə keçəcək və eyni proseduru "ADEOS-II" peyki üçün təkrarlayacaq.
Gələcək planlar nədən ibarətdir?
Şirkət nümayəndələrinin sözlərinə görə, bu texnologiya peyklərin bütün həyat dövrü ərzində daha təhlükəsiz və səmərəli istismarını təmin edəcək. Bundan əlavə, "Astroscale" yaxın gələcəkdə orbitdə yanacaqdoldurma imkanlarını nümayiş etdirməyi planlaşdırır. Bu yay həyata keçiriləcək digər bir missiya çərçivəsində ABŞ Kosmik Qüvvələrinin geostasionar orbitdəki peyklərinə tarixdə ilk dəfə olaraq hidrazin yanacağı vurulacaq. Bu addım kosmik uçuşların gələcəyi və uzaq məsafəli səyahətlər üçün həlledici əhəmiyyət daşıyır.
