NASA-nın "Perseverance" marsoxodu digər bir planetin səthində qət etdiyi məsafəyə görə yeni dünya rekorduna imza atıb. 11 oktyabr 2026-cı il tarixinə olan məlumata görə, aparat Marsda ümumilikdə 45,22 kilometr yol qət edərək, 45,16 kilometr göstəricisi ilə əvvəlki rekordun sahibi olan "Opportunity" marsoxodunu keçib. Maraqlıdır ki, "Perseverance" bu məsafəni cəmi beş il yarım ərzində qət etdiyi halda, sələfi buna 15 ilə yaxın vaxt sərf etmişdi.
"AutoNav" sistemi rekorda necə kömək etdi?
Bu nailiyyətin əsas səbəbkarı marsoxodun "AutoNav" adlı avtonom naviqasiya sistemidir. Bu texnologiya sayəsində aparat ətraf mühiti müstəqil şəkildə təhlil edir, maneələri aşkar edir və Yer kürəsindəki operatorların təyin etdiyi nöqtələr arasında ən təhlükəsiz marşrutu seçir. NASA-nın məlumatına görə, marsoxodun keçdiyi yolun 90%-dən çoxu avtonom rejimdə həyata keçirilib. Müqayisə üçün qeyd edək ki, "Opportunity"-də bu göstərici cəmi 5% təşkil edirdi.
"Perseverance" hansı elmi tapıntılara imza atıb?
Rekord qırmaqla yanaşı, "Perseverance" elmi araşdırmalarını da uğurla davam etdirir. Missiya müddətində 29 nümunə toplayan aparat, "Jezero" kraterindəki qədim göl və çay deltasının izlərini tədqiq edib. Xüsusilə, "Cheyava Falls" adlı süxurda aşkar edilən qədim mikrob aktivliyi əlamətləri böyük maraq doğurub, lakin Marsda həyatın mövcudluğu hələlik təsdiqini tapmayıb.
Gələcək planlar nələrdir?
NASA missiyanın müddətini 2028-ci ilin sonuna qədər uzadıb. Mühəndislərin qiymətləndirməsinə görə, marsoxodun hərəkət sistemi tam işlək vəziyyətdədir və o, gələcəkdə öz rekordunu daha da yeniləyə bilər. Hazırda aparat "Jezero" kraterinin qərb kənarındakı "Lac de Charmes" ərazisindən keçərək, qədim hidrotermal sistemlərin izlərini axtarmaq üçün "Idubi" sahəsinə doğru hərəkət edir.
