"NASA"-nın "Artemis II" missiyasının astronavtları bəşəriyyət tarixində kosmosa ən uzaq məsafəyə edilən pilotlu uçuşla rekorda imza atıblar. 6 aprel tarixində Ayın görünməyən tərəfi ətrafında həyata keçirilən yeddi saatlıq uçuş zamanı komanda minlərlə unikal fotoşəkil çəkib. Bu kadrlar vasitəsilə indiyədək heç bir insanın canlı şahid olmadığı Ay mənzərələri qeydə alınıb. Təqdim edilən yeni görüntülər həm elmi, həm də vizual baxımdan böyük əhəmiyyət kəsb edir.
Bu tarixi kadrlar nələri nümayiş etdirir?
Astronavtların lentə aldığı fotolarda Ayın ətrafında yaranan xəyali işıq halqası və nadir kosmik Günəş tutulması aydın görünür. Eyni zamanda, "Apollo" erasının ən məşhur görüntülərini xatırladan "Yerin doğuşu" və "Yerin qürubu" mənzərələri də qeydə alınıb. Bu kadrlar Ayın rəngi, əks etdirmə qabiliyyəti və geoloji keçmişi barədə mühüm ipuçları verir. Günəşin Ayın arxasından keçdiyi anlar əvvəllər gizli qalmış relyef xüsusiyyətlərini üzə çıxarıb.
Ayın qaranlıq üzündə hansı sirlər aşkarlandı?
"Artemis II" komandasının ən maraqlı müşahidələrindən biri Ayın qaranlıq səthində qeydə alınan sirli işıq parlamaları olub. Uzun illərdir yerdəki astronomlar tərəfindən izlənilən bu qısamüddətli işıq mənbələrinin meteorit zərbələri olduğu təsdiqlənib. Astronavtlar son bir neçə gün ərzində qaranlıq səthə dəyən altı meteorit zərbəsini uğurla sənədləşdiriblər. Bu zərbələr peykin xarakterik kraterli səthinin necə formalaşdığını anlamağa kömək edir.
Yeni məlumatlar gələcək missiyalar üçün niyə vacibdir?
Əldə edilən elmi məlumatlar "NASA"-ya gələcək missiyalar və potensial Ay bazaları üçün ən uyğun eniş yerlərini müəyyənləşdirməyə imkan verəcək. Vaşinqtondakı Elmi Missiyalar İdarəsinin rəsmisi Dr. Niki Foks bu fotoların elmi dəyərinin gələcək nəsilləri ilhamlandıracağını vurğulayıb. Toplanan məlumatlar Ayda uzunmüddətli insan varlığını təmin etmək və gələcək Mars missiyalarına zəmin yaratmaq üçün kritik əhəmiyyət daşıyır.
"NASA" rəsmiləri bu kəşfi necə qiymətləndirir?
"NASA"-nın kosmosun mənimsənilməsi üzrə baş tədqiqatçısı Ceykob Bliçer astronavtların müşahidələrini heyrətamiz adlandırıb. O qeyd edib ki, əvvəlcə ekipajın təsvirləri İdarəetmə Mərkəzindəki ekranlarda görünənlərlə üst-üstə düşmürdü. Lakin yüksək dəqiqlikli fotolar gəldikdən sonra komandanın haqlı olduğu sübuta yetirildi. Qeyd edək ki, bu tarixi missiya "Orion" kosmik gəmisində Rid Uayzman, Viktor Qlover, Kristina Kox və Kanada Kosmik Agentliyinin (CSA) astronavtı Ceremi Hansen tərəfindən həyata keçirilib.
