Avropa Komissiyası tərəfindən qəbul edilən nadir müvəqqəti tədbir, "Meta" şirkətinin "WhatsApp" messencerində rəqib süni intellekt (AI) çat-botlarına qoyduğu qadağanı ləğv etməyi tələb edir. Tənzimləyici orqan bu addımı ümumi təyinatlı süni intellekt köməkçiləri bazarında ciddi və bərpaolunmaz rəqabət zərərinin qarşısını almaq üçün zəruri hesab edir. Bu, son 20 ildə Avropa İttifaqı tərəfindən fövqəladə səlahiyyətlərin ikinci dəfə istifadə edilməsidir.
2025-ci ilin dekabrında başlayan rəsmi araşdırma, "Meta"-nın öz bazar mövqeyindən sui-istifadə edib-etmədiyini müəyyən etməyə çalışır. Şirkət mart ayında rəqib botlara girişi ödənişli əsaslarla bərpa etsə də, komissiya bu yanaşmanı rəqabət qaydalarının pozulması kimi qiymətləndirib. İndi isə Avropa İttifaqı, "Meta"-dan qadağadan əvvəlki şərtləri – yəni pulsuz girişi – bərpa etməyi tələb edir.
Bu qərar nə üçün vacibdir?
Avropanın rəqabət komissarı Teresa Ribera bildirib ki, sürətlə inkişaf edən bazarlarda rəqabət yekun qərar qəbul edilənə qədər itirilə bilər. Məhz bu səbəbdən, araşdırma müddətində tətbiq edilən bu tədbirlər, süni intellekt şirkətlərinin innovasiya etməsinə və Avropa istehlakçılarına çata bilməsinə şərait yaradacaq. "Meta"-nın bu tələbi yerinə yetirmək üçün 15 iyun tarixinə qədər vaxtı var.
Əgər "Meta" bu əmri yerinə yetirməkdən imtina edərsə, şirkəti illik gəlirinin 10 faizinə qədər, yəni təxminən 20 milyard ABŞ dolları məbləğində cərimə gözləyir. Şirkət rəsmiləri isə qərarı "əsassız" adlandıraraq, bunun tənzimləyici həddi aşmaq olduğunu və qərardan apellyasiya şikayəti verəcəklərini bəyan ediblər.
