"Waymo" şirkəti avtonom nəqliyyat vasitələrinin real dünyanı daha yaxşı dərk etməsi və qəzaların qarşısını alması üçün yeni bir addım atıb. "Nature Communications" jurnalında dərc olunan elmi araşdırmaya görə, şirkət "ReD" (Reference Driver) adlanan kompüter əsaslı koqnitiv model hazırlayıb. Bu model insan sürücülərin kritik vəziyyətlərdə verdiyi ani qərarları təqlid edərək, süni intellekt sistemləri üçün yeni bir təhlükəsizlik meyarı rolunu oynayacaq.
Bu model necə işləyir?
"Delft Texnologiya Universiteti" ilə birgə hazırlanan "ReD" modeli neyroelmdəki "aktiv nəticə çıxarma" (active inference) çərçivəsinə əsaslanır. Professor Karl Friston tərəfindən dəstəklənən bu yanaşma, insan beyninin gözlənilməz vəziyyətlərdə stressi minimuma endirmək üçün necə çalışdığını simulyasiya edir. Model, obyektlərin yaxınlaşma sürətini qiymətləndirmək, yol hərəkəti qaydalarına riayət etmək və qaz-əyləc pedalları arasında keçid zamanı 0,2 saniyəlik gecikməni nəzərə almaq kimi insan xüsusiyyətlərini özündə birləşdirir.
Nə üçün bu texnologiya vacibdir?
"Waymo" şirkətinin baş təhlükəsizlik direktoru Mauricio Peña bildirib ki, avtonom nəqliyyat vasitələrinin təhlükəsizliyini qiymətləndirmək üçün insanın münaqişəli vəziyyətlərdə necə davrandığını anlamaq çox vacibdir. Ənənəvi təhlükəsizlik modellərindən fərqli olaraq, "ReD" yalnız fövqəladə halları deyil, həm də riskləri erkən mərhələdə müəyyən edərək "proaktiv yayınma" qabiliyyətini nümayiş etdirir. Şirkət bu texnologiyanı sənaye standartlarına çevirmək məqsədilə "ReD" modelini açıq mənbəli (open source) formatda ictimaiyyətə təqdim edib.
