ABŞ-ın "DEEP" şirkəti dəniz dibində elmi araşdırmalar aparmaq və insanların uzunmüddətli yaşaması üçün nəzərdə tutulan "Vanguard" adlı eksperimental sualtı stansiyanı istifadəyə verib. Stansiya Florida-Kis Milli Dəniz Qoruğunda, Tennesi rifi yaxınlığında, təxminən 17 metr dərinlikdə yerləşdirilib. Bu layihə şirkətin sualtı yaşayış kompleksləri sahəsində ilk real tətbiqidir.
"Vanguard" stansiyası necə işləyir?
Stansiya eyni anda dörd nəfərin yaşaması üçün nəzərdə tutulub və daxilindəki təzyiq suyun xarici təzyiqinə uyğunlaşdırılıb. Modul böyük bir barokamera prinsipi ilə işləyir, bu da sakinlərin "doyma dalğıcları" kimi fəaliyyət göstərməsinə imkan verir. Xüsusi şlüz sistemi sayəsində akvanavtlar stansiyanı su altında tərk edə və yenidən daxil ola bilirlər.
Stansiyanın enerji təchizatı suyun səthində yerləşən platformadan, rabitə isə peyk kanalları vasitəsilə təmin edilir. Tədqiqatçılar üçün ən böyük üstünlük nümunələrin dərhal, təzyiq dəyişikliyinə məruz qalmadan analiz edilməsidir. Bu, dəniz biologiyası sahəsində daha dəqiq nəticələr əldə etməyə şərait yaradır.
Gələcək perspektivlər nələrdir?
"DEEP" şirkəti gələcəkdə "Sentinel" adlı daha genişmiqyaslı sistemlər yaratmağı planlaşdırır. Bu texnologiya yalnız elmi məqsədlərlə deyil, həmçinin neft-qaz sənayesi, sualtı robototexnika, dəniz enerjisi və hətta sualtı turizm üçün də istifadə oluna bilər. Hazırda isə əsas diqqət insan fiziologiyasının ekstremal şəraitə uyğunlaşması və mərcan riflərinin monitorinqinə yönəldilib.
