Kanadanın Saskaçevan əyalətində tapılan və "Scotty" ləqəbi ilə tanınan nəhəng "Tyrannosaurus rex" dinozavrının qalıqları elm dünyasında yeni bir kəşfə yol açıb. Redjayna Universitetindən olan tədqiqatçılar, heyvanın sağlığında aldığı qabırğa sınığının sağalma prosesini əks etdirən nadir tapıntını analiz ediblər. 2020-ci ildə ilk dəfə müşahidə edilən damar şəbəkəsi, sınıq nahiyəsinə qan axınının bərpa olunduğunu və toxumaların yenilənməyə çalışdığını sübut edir.
Neytron vizuallaşdırma texnologiyası necə kömək edir?
ABŞ Energetika Nazirliyinin Ouk-Ric Milli Laboratoriyasında tətbiq edilən MARS və VENUS neytron qurğuları, paleontoloqlara nadir eksponatları zədələmədən tədqiq etmək imkanı verib. Neytronlar rentgen şüalarından fərqli olaraq sümük daxilinə daha dərindən nüfuz edərək, 3D formatında yüksək keyfiyyətli görüntülər əldə etməyə şərait yaradır. Bu metod, "Scientific Reports" jurnalında dərc olunan araşdırmada damar strukturlarının qorunub saxlanılmasını dəqiq şəkildə təsdiqləyib.
Bu kəşf niyə vacibdir?
Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, "Scotty"nin qalıqlarının duzlu bataqlıq mühitində qalması və qandakı dəmirin minerallaşma prosesində iştirakı bu incə strukturların milyonlarla il ərzində məhv olmasının qarşısını alıb. Professor Maurisio Barbinin qeyd etdiyi kimi, bu dərəcədə qorunmuş damar şəbəkəsi indiyədək heç bir fosildə müşahidə edilməyib. Gələcəkdə alimlər bu texnologiyadan istifadə edərək digər dinozavr növlərinin xəstəlik və travma tarixçələrini müqayisəli şəkildə öyrənməyi planlaşdırırlar.
