Proqram təminatının ənənəvi sərhədləri artıq aradan qalxır. İllər boyu istifadəçilər peşəkar tərtibatçılar tərəfindən kütlələr üçün hazırlanmış standart proqramlarla kifayətlənmək məcburiyyətində idilər. Lakin 2025-ci ilin sonlarında "Anthropic" şirkətinin "Claude Code" alətinə etdiyi yeniləmə bu paradiqmanı tamamilə dəyişdi. İndi sadəcə ayda 20 ABŞ dolları ödəməklə və ideyanızı izah etməklə işlək bir proqram təminatı əldə etmək mümkündür. "OpenAI" şirkətinin qurucu komandasının üzvü Andrej Karpathy bu yeni yanaşmanı "vibe coding" adlandırıb.
Şəxsi proqram təminatı nə üçün vacibdir?
Süni intellekt kodlaşdırma alətləri, o cümlədən "Codex", "GitHub Copilot", "Cursor" və "Replit" proqram tərtibatçılarının iş rejimini dəyişməklə yanaşı, tamamilə yeni bir kateqoriya yaradır. Bu, yalnız özümüz üçün hazırladığımız, heç bir abunə haqqı tələb etməyən və kütləvi satış məqsədi daşımayan şəxsi proqram təminatıdır. Məsələn, ailə büdcəsini idarə etmək və ya xüsusi qidalanma planı hazırlamaq üçün ehtiyaclarınıza tam cavab verən unikal tətbiqlər yarada bilərsiniz. Texnoloq Robin Sloan hələ 2020-ci ildə ailəsi üçün sadə bir mesajlaşma tətbiqi yaratdığını və bunun heç bir reklam olmadan illərlə mükəmməl işlədiyini vurğulayıb.
Bu texnologiyanın hansı məhdudiyyətləri var?
Şəxsi tətbiqlərin bir çox üstünlükləri olsa da, onların müəyyən məhdudiyyətləri də mövcuddur. Bu cür proqramlar müştəri xidmətləri ilə təmin olunmur, hərtərəfli sınaqdan keçirilmir və təhlükəsizlik zəmanəti vermir. "Notion" şirkətinin dizayneri Brian Lovin qeyd edir ki, əksər süni intellekt agentləri yaxşı istifadəçi interfeysi yaratmaqda hələ də çətinlik çəkirlər. Məsələn, dizayn prosesində botlar tez-tez eyni rəng çalarlarını və ya standart şablonları təkrarlamağa meyllidirlər. Buna baxmayaraq, "The Information" nəşrinin məlumatına görə, 2025-ci ildə "Apple" şirkətinin "App Store" platformasında yeni tətbiqlərin sayı 30 faiz artıb və 2024-cü ilin sonunda bu rəqəm 2 milyon təşkil edib.
İstifadəçi təcrübəsi necə dəyişir?
Fərdi ehtiyaclara uyğunlaşdırılmış proqramların yaradılması prosesi bəzən gözlənilməz nəticələr verə bilər. Bir çox istifadəçi öz ideal məhsuldarlıq tətbiqini yaratmağa çalışarkən lazımsız funksiyalarla dolu mürəkkəb sistemlər qurur. "Todoist" tətbiqinin yaradıcısı olan "Doist" şirkətinin baş direktoru Amir Salihefendic bildirir ki, hazırda yeni funksiyalar əlavə etmək çox asandır, lakin bu, düşünülmədən edildikdə heç kimin anlaya bilməyəcəyi bir xaosla nəticələnir. Buna görə də, bir çoxları sıfırdan tətbiq yazmaq əvəzinə, mövcud proqramlara xüsusi əlavələr etməyi və ya onları öz zövqlərinə uyğunlaşdırmağı üstün tuturlar.
Gələcəkdə bizi nələr gözləyir?
Mütəxəssislərin fikrincə, gələcəkdə peşəkar tərtibatçıların əsas işi sadəcə infrastruktur qurmaqdan ibarət olacaq. "GitHub Next" layihəsində çalışan dizayner Maggie Appleton hesab edir ki, istifadəçilərə əsas təhlükəsizlik sistemləri və ödəniş dəstəyi kimi təməl elementlər təqdim edilməlidir. "Notion" şirkətinin baş direktoru Ivan Zhao da təsdiqləyir ki, onların platformasında süni intellekt sıfırdan proqram yazmır, sadəcə mövcud blokları istifadəçinin istəyinə uyğun birləşdirir. Bu yeni dövrdə ən vacib bacarıq isə kod yazmaq deyil, məşhur musiqi prodüseri Rick Rubin kimi öz zövqünü və ehtiyaclarını süni intellektə düzgün izah edə bilmək olacaq.
