Pew Research Center tərəfindən aparılan yeni sorğuya əsasən, amerikalıların 43 faizi artan elektrik enerjisi xərclərinin əsas səbəbi kimi məlumat mərkəzlərini görür. Bu narahatlıqlara baxmayaraq, Yuta ştatında 40 min akr ərazini əhatə edən nəhəng layihə təsdiqlənib. İnvestor Kevin O'Leary tərəfindən dəstəklənən bu mərkəz tam istifadəyə verildikdə 9 giqavat enerji sərf edəcək. Bu göstərici ştatın hazırkı 4 giqavatlıq ümumi enerji istehlakından iki dəfə çoxdur. Nəticədə, süni intellekt infrastrukturunun genişlənməsi həm ictimai, həm də siyasi müstəvidə ciddi mübahisələrə yol açıb.
Siyasətçilər və cəmiyyət hansı addımları atır?
Artan ekoloji və iqtisadi risklər hüquqi müstəvidə də öz əksini tapır. NAACP təşkilatı "Təmiz Hava Aktı"nı pozaraq 27 qaz turbini işlətdiyi iddiası ilə İlon Maskın "xAI" şirkətinə qarşı məhkəmə iddiası qaldırıb. Təşkilat rəsmisi Abre Conner bu vəziyyəti "innovasiya adı altında icmaların zəhərli təsirlərə məruz qalması" kimi qiymətləndirib. Eyni zamanda, senatorlar Elizabeth Warren və Josh Hawley məlumat mərkəzlərinin enerji istehlakı barədə məcburi illik hesabatların tələb edilməsi üçün rəsmi müraciət ediblər. Nyu-York ştatı isə yeni məlumat mərkəzlərinin inşasını üç il müddətinə dayandıracaq qanun layihəsini nəzərdən keçirir.
Texnologiya nəhəngləri problemi necə həll edəcək?
İctimai qəzəbi yatırmaq üçün "Google", "Meta", "Microsoft", "Oracle", "OpenAI", "Amazon" və "xAI" rəhbərləri Donald Tramp ilə görüşərək xüsusi öhdəlik imzalayıblar. 4 mart tarixində rəsmiləşəcək razılaşmaya əsasən, bu şirkətlər yeni süni intellekt mərkəzləri üçün öz enerji təchizatlarını quracaq və ya satın alacaqlar. "Anthropic" və "OpenAI" şirkətləri elektrik şəbəkələrinin yenilənməsi xərclərini 100 faiz qarşılayacaqlarını və istehlakçıların tariflərini artırmayacaqlarını vəd ediblər. "Meta" isə 2025-ci ilin son aylarında məlumat mərkəzlərinin müsbət imicini yaratmaq üçün reklam kampaniyalarına 6,4 milyon ABŞ dolları xərcləyib.
Alternativ texnologiyalar və kosmik layihələr nələr vəd edir?
Şirkətlər mövcud enerji böhranını aşmaq üçün qeyri-adi yollara baş vururlar. İlon Mask süni intellektin inkişafı üçün məlumat mərkəzlərinin kosmosda yerləşdirilməsinin vacibliyini vurğulayaraq, "SpaceX" və "xAI" şirkətlərini 1,25 trilyon ABŞ dolları dəyərindəki müqavilə ilə birləşdirdiyini açıqlayıb. Digər tərəfdən, "Microsoft" məkan və enerji qənaəti üçün yüksək temperaturlu ifratkeçiricilərdən istifadə edərək mərkəzləri yenidən dizayn etməyi planlaşdırır. Lakin qlobal miqyasda artan tələbat 2025-ci ildə qazla işləyən elektrik stansiyalarının inşasının 31 faiz artmasına səbəb olub ki, bu da ekoloji narahatlıqları daha da dərinləşdirir.
