Süni intellekt sahəsində rəqabət aparan dünyanın ən böyük texnologiya şirkətlərinin rəhbərləri, bəşəriyyəti təhdid edən bioloji silah risklərinə qarşı mübarizədə birləşiblər. Anthropic-dən Dario Amodei, OpenAI-dən Sam Altman və Microsoft-dan Mustafa Süleyman da daxil olmaqla bir qrup nüfuzlu şəxs, ABŞ qanunvericilərinə ünvanladıqları açıq məktubda bioloji təhlükəsizlik boşluqlarının aradan qaldırılmasını tələb ediblər.
Süni intellekt bioloji təhlükəni necə artırır?
Mütəxəssislər xəbərdarlıq edir ki, süni intellekt modellərinin inkişafı təhlükəli patogenlərin dizaynını və istehsalını əvvəlkindən daha əlçatan edib. Hazırda onlayn sifariş edilə bilən sintetik DNT və RNT materialları, müvafiq biliklərə malik olmayan şəxslər tərəfindən də təhlükəli virusların yaradılması üçün istifadə oluna bilər. Bu səbəbdən, texnologiya liderləri sintetik genetik material satan şirkətlərin sifarişləri ciddi şəkildə yoxlamasını məcburi edən qanunların qəbuluna çağırırlar.
Hansı addımlar tələb olunur?
Məktubu imzalayanlar arasında Google DeepMind-in rəhbəri və 2024-cü il Kimya üzrə Nobel mükafatçısı Demis Hassabis, həmçinin Meta-dan Aleksandr Vanq kimi tanınmış simalar yer alır. Təklif olunan tədbirlər sırasına aşağıdakılar daxildir:
- Sintetik genetik materialların satışında məcburi yoxlama mexanizmlərinin tətbiqi.
- Potensial təhlükələri izləmək üçün bütün sifarişlərin ətraflı qeydiyyatının aparılması.
- Könüllü yanaşmadan qanuni məcburi tənzimləməyə keçid.
Məktubda vurğulanır ki, texnologiyanın sürətli inkişafı fonunda bu tədbirlərin görülməsi təxirəsalınmazdır. Foundation for American Innovation və Institute for Progress beyin mərkəzləri tərəfindən təşkil olunan bu təşəbbüs, adətən rəqib olan tərəflərin qlobal təhlükəsizlik məsələsində nadir həmrəyliyini nümayiş etdirir.
