Süni intellekt texnologiyaları proqram təminatı bazarında köklü dəyişikliklərə səbəb olur. 2025-ci ilin sonlarında "Anthropic" şirkətinin təqdim etdiyi "Opus 4.5" modeli və "Claude Code" aləti sənayedə böyük səs-küy yaradıb. Bu alətlər sadə mətn əmrlərini qısa müddətdə işlək prototiplərə çevirə bilir. Hətta "Claude Code" yaradıcısı Boris Cherny artıq kodlarının 100 faizini süni intellektə yazdırdığını etiraf edib. Nəticədə, həm "OpenAI", həm də "Anthropic" kimi nəhənglər gəlirlərini kəskin artıraraq bu il kütləvi səhm satışı (IPO) həyata keçirməyi planlaşdırırlar.
"Vibe Coding" nədir və necə yaranıb?
2025-ci ilin fevralında süni intellekt üzrə mütəxəssis Andrej Karpathy tərəfindən irəli sürülən "vibe coding" anlayışı qısa müddətdə populyarlaşıb. O, bu prosesi belə təsvir edib:
"Mən layihə və ya veb-tətbiq qururam, lakin bu, əslində kodlaşdırma deyil - sadəcə nələrisə görürəm, deyirəm, işə salıram, kopyalayıb yapışdırıram və o, əsasən işləyir."Bu yanaşma sayəsində heç vaxt kod yazmayan şəxslər belə "Figma" maketləri əvəzinə işlək proqramlar yarada bilirlər.
Süni intellekt proqramçıları əvəz edəcəkmi?
Texnologiya sektorunda süni intellektin inkişafı ilə əlaqədar kütləvi ixtisarlar başlayıb. "Block" şirkətinin rəhbəri Jack Dorsey işçilərin 40 faizinin ixtisar olunmasını elan etdiyi xidməti məktubunda qeyd edib:
"Qurduğumuz alətlərdən istifadə edən əhəmiyyətli dərəcədə kiçik bir komanda daha çox və daha yaxşı iş görə bilər. Və intellektual alətlərin imkanları hər həftə daha sürətlə artır.""Nvidia" şirkətinin baş direktoru Jensen Huang isə bildirib ki, ildə 250 min ABŞ dolları dəyərində süni intellekt tokeni xərcləməyən hər bir yüksək maaşlı mühəndis üçün narahatdır.
Bazar rəqabəti və gələcək perspektivlər
Hələ 2021-ci ilin yazında, "ChatGPT"dən 18 ay əvvəl "Microsoft" və "OpenAI" tərəfindən yaradılan və 1 milyondan çox tərtibatçının sınaqdan keçirdiyi "GitHub Copilot" bu sahənin əsasını qoymuşdu. Hazırda isə "Google" özünün "Gemini" modeli və "AI Studio" tətbiqi ilə rəqabətə qoşulub. 2025-ci ildə aparılan bir araşdırmaya görə, respondentlərin 98 faizi həftədə bir neçə dəfə süni intellekt kodlaşdırma alətlərindən istifadə etdiyini bildirib. "Cursor" və "Windsurf" kimi startaplar isə bu sahəyə böyük həcmdə investisiya cəlb ediblər.
Yeni qiymət siyasəti və təhlükəsizlik riskləri
Süni intellekt alətlərinin inkişafı həm də yeni təhlükəsizlik və məxfilik riskləri yaradır. "Claude Cowork" və "Perplexity Computer" kimi məhsullar istifadəçilərin cihazlarına tam giriş tələb edir. Qiymət siyasətində də dəyişikliklər müşahidə olunur; hazırda istifadəçilər bu alətlər üçün ayda 20 ABŞ dolları və ya 200 ABŞ dolları ödəyirlər. "OpenAI" isə "Codex" istifadəçiləri üçün ayda 100 ABŞ dolları təşkil edən yeni orta tarif planını elan edib.
