Dünya üzrə bank sistemləri, vergi idarələri və dövlət infrastrukturları onilliklər əvvəl yaradılmış, lakin dəyişdirilməsi qorxulu olan köhnə proqramlaşdırma dilləri, xüsusilə də “COBOL” üzərində fəaliyyət göstərir. “OpenAI” oktyabrın 19-da öz süni intellekt modellərinin bu köhnəlmiş kodları müasir dillərə (“C++”, “Java”, “Python” və s.) köçürmək qabiliyyətini əhəmiyyətli dərəcədə təkmilləşdirdiyini açıqlayıb.
“COBOL” niyə hələ də istifadə olunur?
1959-cu ildə yaradılan “COBOL” bu gün də qlobal maliyyə sisteminin onurğa sütunudur. “IBM”-in məlumatına görə, bank əməliyyatlarının 40 faizi, kredit kartı tranzaksiyalarının 80 faizi və bankomat sistemlərinin 95 faizi bu dilə əsaslanır. Bu sistemlərin səmərəsizliyinin ABŞ ÜDM-inə illik zərəri təxminən 105 milyard ABŞ dolları həcmində qiymətləndirilir.
Süni intellektin rolu nə qədərdir?
“OpenAI”-ın testlərində “GPT-6.1 Sol” modeli 98 faizə qədər davranış qorunması dəqiqliyi nümayiş etdirib. Bununla belə, “Anthropic” şirkəti də özünün “Claude Code” aləti ilə bu bazara daxil olub. Lakin ekspertlər, o cümlədən Tvente Universitetindən Vadim Zaytsev, kodun yenidən yazılmasının sistemi bütövlükdə əvəz etmək anlamına gəlmədiyini vurğulayırlar.
Nə üçün bu keçid çətindir?
- Mürəkkəblik: Böyük sistemlər yüz milyonlarla sətir koddan ibarətdir və müxtəlif dillərin qarışığıdır.
- Bilik çatışmazlığı: Köhnə sistemləri başa düşən mütəxəssislərin çoxu artıq təqaüdə çıxıb.
- Risk: Kritik infrastrukturda 1 faizlik səhv belə milyonlarla sətir kodun çökməsinə səbəb ola bilər.
Mütəxəssislər hesab edir ki, süni intellekt prosesi sürətləndirsə də, insan nəzarəti və ciddi yoxlama metodları hələ də zəruridir. Hazırda heç bir texnologiya mürəkkəb legacy sistemlərin avtomatik və təhlükəsiz modernləşdirilməsini tam təmin edə bilmir.
