Çin Milli Müdafiə Universitetinin tədqiqatçıları Şi Quanley və Şi Haymin tərəfindən dərc edilən məqalədə, sualtı müharibənin yeni bir mərhələyə qədəm qoyduğu vurğulanır. Mütəxəssislərin fikrincə, ucuz və avtonom sualtı aparatların (AUV) kütləvi istehsalı dəniz dibini strateji rəqabət meydanına çevirib. Əvvəllər yalnız bahalı sualtı qayıqlarla həyata keçirilən əməliyyatlar artıq kiçik və orta dövlətlər üçün də əlçatan olur.
Sualtı kabellər niyə bu qədər vacibdir?
Dünya miqyasında internet trafikinin təxminən 99 faizi məhz sualtı fiber-optik kabellər vasitəsilə ötürülür. Ümumi uzunluğu 1,7 milyon kilometr olan bu infrastruktur hər gün 10 trilyon ABŞ dolları dəyərində maliyyə əməliyyatlarını dəstəkləyir. Tədqiqatçılar qeyd edir ki, bu kabellərin sıradan çıxması qlobal maliyyə sistemləri və rabitə üçün fəlakətli nəticələr doğura bilər.
"AUKUS" və sualtı nəzarət sistemləri
Məqalədə Avstraliya, Böyük Britaniya və ABŞ-ın daxil olduğu "AUKUS" tərəfdaşlığına xüsusi yer ayrılıb. Çinli alimlər iddia edir ki, bu alyans sualtı kabelləri qorumaq bəhanəsi ilə dəniz dibində kütləvi müşahidə sistemi yaradır. Onların fikrincə, bu texnologiyalar gələcəkdə "sualtı canavar dəstələri" kimi fəaliyyət göstərərək, kəşfiyyat və hücum missiyalarını avtonom şəkildə yerinə yetirə biləcək.
Təhlükə realdırmı?
Baxmayaraq ki, Çinli tədqiqatçılar təhlükənin böyük olduğunu vurğulayır, Beynəlxalq Kabel Mühafizəsi Komitəsi (International Cable Protection Committee) fərqli mövqedədir. Qurumun məlumatlarına görə, kabellərin zədələnməsinin əsas səbəbi qəsdli hücumlar deyil, təsadüfi hadisələrdir. İkinci Dünya müharibəsindən bəri dövlət tərəfindən təşkil olunan sübut edilmiş kabel diversiyası faktı qeydə alınmayıb.
