Tokio Rayon Məhkəməsi, məşhur film və serialların geniş spoylerlərini dərc edən veb-saytın idarəçisi, 39 yaşlı Wataru Takeuchi-ni müəllif hüquqlarını pozmaqda təqsirli bilib. Məhkəmənin qərarına əsasən, o, 1 il 6 ay müddətinə azadlıqdan məhrum edilib. Takeuchi, Yaponiyanın "əsas xüsusiyyətlərini qoruyaraq orijinala yaradıcı dəyişikliklər etməklə yeni bir əsər" yaratmağı qadağan edən qanununu pozmaqda günahlandırılıb.
Məhkəmə işi necə başladı?
Proses, "Godzilla Minus One" filmi və "Overlord" animesi haqqında dərc edilən məqalələrdən sonra başlayıb. "Toho" (Godzilla əqli mülkiyyətinin sahibi) və "Kadokawa Shoten" ("Overlord" naşiri) şirkətləri Məzmunun Xaricdə Yayılması Assosiasiyası (CODA) vasitəsilə birgə iddia qaldırıblar. 2024-cü ildə Takeuchi və daha iki nəfər, saytlarında böyük həcmdə köçürülmüş dialoqlar və çoxsaylı təsvirlər paylaşdıqları üçün həbs edilmişdilər.
Müəllif hüquqları niyə pozulmuş sayılır?
CODA təşkilatı ədalətli istifadə çərçivəsində bəzi materialların yayımlanmasının mümkünlüyünü qəbul etsə də, sözügedən saytın fəaliyyətini fərqli qiymətləndirib. Təşkilatın rəsmi açıqlamasında bildirilir ki, bu cür detallı mətnlər potensial müştərilərin filmə və ya seriala baxmaq üçün ödəniş etmək istəyini azaldır. Qurum vurğulayıb ki, filmlərdən mətn çıxaran "spoyler saytları" piratçılıq qədər ciddi qəbul edilməsə də, onlar ədalətli istifadə hüdudlarını aşan açıq müəllif hüquqları pozuntusudur və ciddi cinayət hesab olunur.
Sayt nə qədər gəlir əldə edirdi?
İttihamın ən diqqətçəkən məqamlarından biri də saytın müəllif hüquqları ilə qorunan materiallar üzərindən reklam gəliri əldə etməsi olub. Takeuchi qaydaları pozan məqalələri şəxsən yazmasa da, 2023-cü ildə saytın reklam satışlarından 38 milyon yapon yeni (239 min 254 ABŞ dolları) qazanc əldə edib. Məhkəmənin yekun qərarı ilə ona həbs cəzası ilə yanaşı, 1 milyon yapon yeni (6 min 296 ABŞ dolları) məbləğində cərimə də kəsilib.
Bu qərar gələcək üçün nə vəd edir?
Məhkəmənin bu presedent qərarı, müasir onlayn mediada spoyler mədəniyyətinə qarşı atılmış ciddi addımdır. Təkcə ötən həftə "Paramount" şirkətinin gözlənilən "The Legend of Aang: The Last Airbender" layihəsi tamamilə internetə sızdırılmışdı. İzləyici cəlb etmək üçün spoylerlərdən istifadənin artdığı bir dövrdə, CODA bənzər veb-saytlara qarşı təsirli tədbirlər görməyə davam edəcəyini bəyan edib. Bu, müəllif hüquqlarını pozan digər platformalar üçün də ciddi xəbərdarlıq xarakteri daşıyır.
