"Sandia" Milli Laboratoriyasının alimləri tərəfindən hazırlanan yeni kvant sensoru ənənəvi LED lampalarla müqayisədə 2000 dəfə daha az enerji tələb edir. Bu kəşf peyk siqnallarından asılı olmayan, kompakt və yüksək dəqiqlikli naviqasiya platformalarının yaradılması istiqamətində mühüm addımdır. Müasir dövrdə smartfonlardan tutmuş hərbi texnikaya qədər bir çox sistem peyk naviqasiyasına güvənir, lakin radio-maneələr bu sistemləri həssas edir.
Bu texnologiya necə işləyir?
Ənənəvi atom interferometriyası mürəkkəb vakuum kameraları və lazer sistemləri tələb etdiyi halda, "Sandia" komandası fərqli bir yanaşma tətbiq edib. Onlar atomları insan saçından 200 dəfə nazik olan, cəmi 420 nanometr qalınlığında optik nanofibrlərin daxilində idarə edirlər. İşığın yaratdığı sahə atomları xüsusi bir boru daxilindəki kürəciklər kimi hərəkət etdirərək onları sabit saxlayır.
İstilik problemi necə həll edilib?
Miniatür sistemlərdə lazerlərin yaratdığı həddindən artıq istilik əsas çətinliklərdən biri idi. Tədqiqatçılar bu problemi həm dalğa ötürücüsünü sabitləyən, həm də effektiv istilik ötürücüsü kimi fəaliyyət göstərən kiçik silikon dayaqlar vasitəsilə həll ediblər. Eksperimentlər zamanı Sezium atomlarının cəmi 5 millivatt optik güclə saxlanıla bildiyi və kvant vəziyyətinin mikrovattdan az güclə ölçülə bildiyi sübut edilib.
Gələcək perspektivlər nələrdir?
Alimlər bütün komponentləri vahid çip üzərində inteqrasiya edərək kompakt kvant inersial naviqasiya platforması yaratmağı planlaşdırırlar. Bu cihazlar təyyarələr, gəmilər və yerüstü nəqliyyat vasitələri üçün peyk siqnallarının olmadığı və ya süni şəkildə bloklandığı mühitlərdə etibarlı naviqasiya təmin edəcək. Tədqiqatın nəticələri "AVS Quantum Science" jurnalında dərc olunub.
