2023-cü ilin noyabr ayında "OpenAI" şirkətinin baş direktoru Sam Altman qəfil vəzifəsindən uzaqlaşdırıldıqda, bu hadisə süni intellekt sənayesində böyük rezonans doğurmuşdu. İndi isə İlon Maskın Altmana qarşı qaldırdığı məhkəmə işindəki şahid ifadələri və sübutlar bu dramatik həftəsonunun pərdəarxası məqamlarını ilk dəfə ictimaiyyətə təqdim edir. Prosesin mərkəzində isə şirkətin keçmiş texniki direktoru Mira Murati dayanır. İdarə heyəti Altmanı ünsiyyətdə səmimi olmamaqda günahlandırsa da, yeni sənədlər qərarın arxasında daha mürəkkəb idarəetmə problemlərinin dayandığını göstərir.
İdarə heyətini hərəkətə keçirən gizli şikayətlər
Məlumata görə, Sam Altman əleyhinə daxili müzakirələri məhz Mira Murati başladıb. O, "Y Combinator" dövründəki idarəetmə problemləri, mesaj ekran görüntüləri və digər sənədləri həmtəsisçi İlya Sutskeverə təqdim edib. Sutskever isə bu narahatlıqları 52 səhifəlik memorandum şəklində "OpenAI" idarə heyətinə çatdırıb. Keçmiş idarə heyəti üzvü Helen Toner məhkəmə ifadəsində bildirib ki, Murati və Sutskeverin şikayətləri Altmanın idarəetmə proseslərini manipulyasiya etməsi ilə bağlı şübhələri daha da gücləndirib. Nəticədə, 16 noyabr 2023-cü ildə dörd idarə heyəti üzvü yekdil qərarla Altmanı işdən çıxarıb.
14 saatlıq gərgin yazışmalar və tərəf dəyişimi
Altmanın qovulmasında əsas rol oynamasına baxmayaraq, Mira Murati qısa müddət sonra mövqeyini dəyişərək onu dəstəkləməyə başlayıb. Bazar günü axşamdan bazar ertəsi səhərə qədər cəmi 14 saat ərzində Murati və Altman arasında 78 mesaj mübadiləsi aparılıb. Altman vəziyyətin necə olduğunu soruşduqda, Murati "İstiqamət çox pisdir. Sam, bu çox pisdir" deyə cavab verib. O, idarə heyətinin qərarında qəti olduğunu və yeni rəhbər kimi "Twitch" platformasının keçmiş rəhbəri Emmett Shear-ı təyin etmək istədiklərini bildirib. Eyni zamanda, Murati "Microsoft" şirkətinin baş direktoru Satya Nadella ilə də əlaqə saxlayaraq ondan kömək istəyib.
100 milyon dollarlıq hədəf və xaos
Məhkəmədə təqdim edilən 30 sentyabr 2022-ci il tarixli sənəddə Muratinin Altmanla bağlı daha əvvəlki şikayətləri də yer alıb. O, Altmanın idarəetmə tərzinin layihələr və işçilər arasında daimi panika və xaos yaratdığını vurğulayıb. Sənəddə qeyd olunur ki, şirkətin əsas hədəfi 100 milyon ABŞ dolları gəlir əldə etmək olub və Altman bu rəqəmə necə çatmağın fərqinə varmadan yalnız nəticəyə köklənib. Murati həmçinin bildirib ki, istifadəçilərin istəklərini yerinə yetirmək "OpenAI" şirkətinin DNT-sində yoxdur.
"Külək olduğunu anlamayan qadın"
Böhranın ən pik nöqtəsində 750-dən çox "OpenAI" əməkdaşı idarə heyətinə məktub yazaraq istefa verəcəkləri ilə hədələyib. Maraqlıdır ki, bu məktubu imzalayan ilk şəxs məhz Mira Murati olub. Lakin Helen Toner öz ifadəsində Muratinin bu prosesdəki passivliyini tənqid edib. Tonerin sözlərinə görə, Murati qərarın qanuniləşdirilməsindəki həlledici rolunu dərk etmək istəməyib: "O, küləyin hansı tərəfə əsəcəyini gözləyirdi və əslində küləyin özü olduğunu anlamırdı". Məhkəmədə nümayiş etdirilən ifadəsində isə Murati Altmanla bağlı tənqidlərinin arxasında dayandığını və bunların tamamilə idarəetmə ilə bağlı olduğunu təsdiqləyib.
