Rusiya Elmlər Akademiyasının Maddi Mədəniyyət Tarixi İnstitutu-nun arxeoloqları Şimali Donets çayının aşağı axınında yerləşən "Xryaşçı" düşərgəsində mühüm kəşfə imza atıblar. Tədqiqatçılar burada aşel mədəniyyətinə aid qədim daş alətlər, o cümlədən iri kəsici alətlər, nizələr və balta tipli əşyalar aşkar ediblər. İlkin qiymətləndirmələrə görə, bu artefaktların yaşı 400–450 min il təşkil edir.
Bu tapıntı nə üçün vacibdir?
Şərqi Avropada, xüsusilə Qafqaz regionundan kənarda bu yaşda və bu tipdə tapıntıların olması arxeologiya elmi üçün nadir hadisədir. Alimlərin fikrincə, "Xryaşçı" düşərgəsindəki daş alətlərin texnologiyası Qafqazın qədim abidələri ilə böyük oxşarlıq təşkil edir. Bu, qədim insanların Qafqazdan Rus düzənliyinə doğru miqrasiya etdiyinə dair fərziyyəni gücləndirir.
Qədim insanlar burada necə yaşayıblar?
Tədqiqatlar göstərir ki, insanlar bu ərazidə Oks buzlaşmasının sonu və ya Lixvin buzlaqarası dövründə məskunlaşıblar. Şimali Donets çayının yaxınlığı qədim sakinlər üçün həm su, həm də qida mənbəyi kimi strateji əhəmiyyət daşıyıb. Ərazidə tapılan at və maral sümükləri, eləcə də daş emalı üçün xammalın bolluğu insanların bu məkana dəfələrlə qayıtdığını sübut edir.
Gələcək tədqiqatlar nələri hədəfləyir?
Arxeoloqlar gələn il qazıntı işlərini davam etdirməyi planlaşdırırlar. Əsas məqsəd abidənin dəqiq yaşını müəyyən etmək və qədim insanların yaşayış şəraitini daha ətraflı bərpa etməkdir. Bu araşdırmalar Şərqi Avropada insan məskunlaşmasının ən erkən mərhələlərini anlamaq üçün açar rolunu oynayacaq.
