ABŞ-ın kosmik nəhənglərindən olan "Rocket Lab" şirkəti çoxdəfəlik istifadə olunan "Neutron" raketinin ilk uçuşunu 2026-cı ilin sonundan 2027-ci ilə təxirə salıb. Şirkətin təsisçisi və baş direktoru Piter Bek oktyabrın 14-də etdiyi açıqlamada bildirib ki, qərar raketin birinci pilləsinin yanacaq çənində aşkar edilən texniki qüsurlarla bağlıdır. Mühəndislər karbon kompozit materialın qatları arasında kiçik boşluqlar müəyyən ediblər ki, bu da raketin uçuş zamanı məruz qalacağı yüksək mexaniki və termal yüklənmələrə qarşı davamlılığını azalda bilər.
Texniki problemlər necə yarandı?
"Neutron" raketinin yanacaq çəni ilə bağlı problemlər ilk dəfə deyil ki, müşahidə olunur. 2026-cı ilin yanvarında aparılan hidrostatik sınaqlar zamanı əvvəlki nümunə dağılmışdı. O vaxtdan bəri "Rocket Lab" çənlərin istehsalını xarici podratçılardan alaraq, öz daxili avtomatlaşdırılmış karbon lifi qoyma texnologiyasına keçib. Lakin yeni istehsal prosesində tətbiq edilən konstruksiya dəyişiklikləri zamanı çənin yuxarı hissəsindəki qalınlaşdırılmış sahələrdə hava boşluqları aşkarlanıb.
Gələcək planlar nələrdir?
Şirkət rəhbərliyi uçuş təhlükəsizliyini prioritet hesab edərək, yeni bir yuxarı hissənin istehsalına qərar verib. Hazırda "Rocket Lab" mütəxəssisləri istehsal prosesini təkmilləşdirərək, yeni komponentin hazırlanması və sınaqdan keçirilməsi üzərində işləyirlər. 2027-ci ilin əvvəlinə qədər yuxarı hissənin hazır olması, birinci rübdə isə tam yığılmış yanacaq çəninin hidrostatik və kriogen sınaqlarının tamamlanması planlaşdırılır. Yalnız bu uğurlu sınaqlardan sonra raketin ilk orbital uçuşu üçün dəqiq tarix müəyyən ediləcək.
"Neutron" raketinin texniki xüsusiyyətləri
- Hündürlük: Təxminən 43 metr.
- Faydalı yük: Aşağı Yer orbitinə 13 tona qədər.
- Mühərriklər: Maye metan və oksigenlə işləyən 9 ədəd "Archimedes" mühərriki.
- Xüsusiyyət: "Hungry Hippo" adlanan unikal çoxdəfəlik baş örtüyü sistemi.
"Neutron" raketi "Rocket Lab" şirkətinin ağır kosmik buraxılışlar bazarında "SpaceX"-in "Falcon 9" raketi ilə rəqabət aparmasına imkan verəcək. Şirkət bu layihə ilə peyk və digər kosmik aparatların orbitə çıxarılmasında daha səmərəli və çoxdəfəlik istifadə olunan bir həll təqdim etməyi hədəfləyir.
