İstehlakçılar robotaksilərə niyə etibar etmir?
"Electric Vehicle Intelligence Report" bazar araşdırması qrupu tərəfindən 23-29 mart tarixlərində 2081 ABŞ istehlakçısı arasında keçirilən sorğu avtonom nəqliyyat vasitələrinə qarşı dərin şübhəni bir daha təsdiqləyib. ±2,1 faiz xəta payı olan araşdırmada iştirak edənlərin 53 faizi robotaksiyə minməyəcəyini, 26 faizi isə hazırda bu barədə düşünmədiyini bildirib. İllərdir davam edən sınaqlara baxmayaraq, ictimaiyyət hələ də sükan arxasında insan olmayan avtomobillərə etibar etmir.
Təəccüblüdür ki, təhlükəsizlik zəmanəti və qiymət endirimləri belə bu rəqəmləri ciddi şəkildə dəyişmir. İnsanlara robotaksi texnologiyasının 100 faiz təhlükəsiz olduğu deyiləndə belə, 42 faiz ondan istifadəni heç vaxt nəzərdən keçirməyəcəyini, 22 faiz isə hələlik maraqlanmadığını vurğulayır. Seçim qarşısında qaldıqda respondentlərin 56 faizi insan tərəfindən idarə olunan taksini, yalnız 12 faizi isə tam təhlükəsiz robotaksini seçir. Səfər üçün 5 ABŞ dolları məbləğində endirim təklif edildikdə isə cüzi dəyişiklik yaranır: 19 faiz ucuz robotaksini, 48 faiz isə daha baha olan ənənəvi taksini üstün tutur.
"Waymo" və "Tesla"nın yaratdığı narahatlıqlar
Sorğuda iştirak edənlərin üçdə biri heç bir məbləğin onları robotaksiyə minməyə razı sala bilməyəcəyini qeyd edir. Respondentlərin 32 faizi avtonom maşınlar daha ucuz və təhlükəsiz olsa belə, sükan arxasında insan görmək istəyir. Hazırda robotaksidən istifadə etməyə hazır olanların nisbəti isə cəmi 5 faiz təşkil edir. Bu neqativ tendensiya "Waymo" avtomobillərinin məktəb avtobuslarının yanından təhlükəli şəkildə keçməsi kimi insidentlərlə daha da güclənir.
Xüsusilə "Tesla" şirkəti bu qeyri-müəyyənliyin artmasında böyük rol oynayır. İştirakçıların 81 faizi şirkətin "Autopilot" və "Full Self-Driving" (FSD) terminlərindən istifadəsinin yanıltıcı olması və qanunları pozması barədə məhkəmə qərarı ilə razılaşır. İstehlakçıların 63 faizi FSD istifadəçilərinin yola diqqət yetirmədiyini düşünür, 32 faizi isə bu sistemin sürücüləri aktiv şəkildə diqqətsizlik vəziyyətinə saldığına inanır.
Təhlükəsizlik monitorinqinin ləğvi hansı riskləri yaradır?
"Tesla"nın Ostin şəhərində fəaliyyət göstərən yeni robotaksi xidməti də ciddi şübhələr doğurur. İnsanların 87 faizi bu xidmətin təhlükəsizliyindən narahatdır. Respondentlərin 72 faizi bunun şirkətə olan inamı azaltdığını, 69 faizi isə "Tesla" robotaksisinə minmə ehtimalını aşağı saldığını bildirir.
Şirkətin robotaksilərdən insan təhlükəsizlik nəzarətçilərini çıxarmaq qərarı isə xüsusi narazılıq yaradıb. İstehlakçıların 84 faizi bu qərardan narahat olduğunu qeyd edir. Eyni zamanda, 81 faiz hesab edir ki, göyərtədə təhlükəsizlik nəzarətçisi olmadan "Tesla"ya tam avtonom robotaksi xidmətləri təklif etməyə icazə verilməməlidir.
