"NASA"-nın Perseverance marsoxodu Mars səthində indiyədək ölçülməsi mümkün olmayan ultra-kiçik toz fraksiyalarını aşkar edib. 1645 mars sutkası ərzində toplanan məlumatlar göstərir ki, bu hissəciklərin ölçüsü təxminən 100 nanometr təşkil edir ki, bu da insan saçından 700 dəfə incədir. Tədqiqatçılar bu nəticələrə PIXL və SHERLOC cihazlarının kalibrləmə hədəflərinə bərkidilmiş teflon və Vectran kimi materiallar üzərindəki toz yığılmalarını analiz edərək nail olublar.
Bu toz hissəcikləri niyə təhlükəlidir?
Alimlərin fikrincə, bu qədər kiçik ölçülü hissəciklər astronavtların tənəffüs sisteminə dərindən nüfuz etmək potensialına malikdir. Kimyəvi analizlər tozun tərkibində silikat mineralları, dəmir, kükürd, fosfor və kalsium-sulfat olduğunu təsdiqləyib. Statik elektrik yükü səbəbindən bu hissəciklər skafandr materiallarına daha möhkəm yapışır və hətta marsoxodun hərəkəti zamanı belə səthdən təmizlənmir.
NASA gələcək missiyalar üçün hansı tədbirləri görür?
PNAS jurnalında dərc olunan araşdırma nəticələri NASA mühəndislərinə gələcək missiyalar üçün daha davamlı skafandr materialları hazırlamağa kömək edəcək. Hazırda tozun yaşayış modullarına daxil olmasının qarşısını almaq üçün elektrostatik təmizləmə sistemləri, xüsusi şlyuz kameraları və skafandrların xarici hissəsinin yaşayış sahəsindən kənarda saxlanılması kimi həll yolları nəzərdən keçirilir. Bu tədbirlər astronavtların sağlamlığını qorumaq üçün kritik əhəmiyyət daşıyır.
