Tarixi riyazi fərziyyənin təkzibi
"OpenAI" şirkətinin inkişaf etdirdiyi yeni düşünmə modeli, 1946-cı ildə görkəmli riyaziyyatçı Pol Erdöş tərəfindən irəli sürülmüş məşhur həndəsə fərziyyəsini təkzib edən orijinal riyazi sübut təqdim edib. Təqribən 80 il ərzində elmi ictimaiyyət bu problemin ən yaxşı həll yollarının kvadrat şəbəkələrə bənzər strukturlarla məhdudlaşdığını düşünürdü. Lakin süni intellekt daha yüksək səmərəliliyə malik tamamilə yeni konstruksiyalar ailəsi kəşf edərək bu inancı qırıb.
Bu nailiyyət nə üçün vacibdir?
Şirkət nümayəndələrinin sözlərinə görə, bu hadisə süni intellektin riyaziyyat üçün mərkəzi əhəmiyyət kəsb edən açıq problemi müstəqil şəkildə həll etdiyi ilk haldır. Diqqətçəkən məqam odur ki, bu mürəkkəb sübut yalnız dəqiq elmlər üçün yaradılmış ixtisaslaşmış sistemlə deyil, ümumi təyinatlı model vasitəsilə əldə edilib. Bu isə alqoritmlərin fərqli sahələrdəki ideyaları tədqiqatçıların əvvəllər gözdən qaçıra biləcəyi üsullarla əlaqələndirmək bacarığını nümayiş etdirir.
Keçmişdə hansı uğursuzluqlar yaşanmışdı?
Bu tarixi uğurdan yeddi ay əvvəl şirkətin sabiq vitse-prezidenti Kevin Veyl "GPT-5" modelinin birdən-birə on Erdöş məsələsini həll etdiyini tələsik elan etmişdi. Daha sonra məlum olmuşdu ki, alqoritm sadəcə ədəbiyyatda mövcud olan cavabları tapıb. Bu hadisə kompüter elmləri üzrə tanınmış alim Yan Lekun və "Google DeepMind" rəhbəri Demis Hassabis başda olmaqla, mütəxəssislərin ciddi istehzasına səbəb olmuşdu.
Mütəxəssislər bu iddialara necə reaksiya verdi?
Əvvəlki uğursuz cəhddən sonra Veyl öz paylaşımını silmiş, Erdöş məsələləri üzrə saytın rəhbəri Tomas Blum isə bu iddiaları "faktların dramatik şəkildə təhrif edilməsi" adlandırmışdı. Lakin bu dəfə tərtibatçılar keçmiş səhvlərdən nəticə çıxararaq, yeni kəşfi təkzibin doğruluğunu təsdiqləyən nüfuzlu riyaziyyatçıların rəyləri ilə birlikdə dərc ediblər. Təsdiq edən alimlər arasında Noqa Alon, Melani Vud və Tomas Blumun özü yer alır.
Süni intellektin gələcək rolu nədən ibarətdir?
Blumun sözlərinə görə, süni intellekt artıq insanlara əsrlər boyu formalaşmış riyazi konsepsiyaları daha dərindən araşdırmağa kömək edir. "OpenAI" rəhbərliyi isə bu nailiyyəti müasir sistemlərin uzun və mürəkkəb məntiqi nəticələr zəncirini qoruyub saxlamaq qabiliyyətinin sübutu kimi dəyərləndirir. Eyni zamanda, bu hadisə gələcəkdə maşın öyrənməsi modellərinin digər mürəkkəb elmi problemlərin həllində də əsas vasitəyə çevriləcəyindən xəbər verir.
